Երկու խօսք՝ Տիգրան Զարգարեանի ծննդեան յոբելեանին առիթով

  • 26.02.2024
  • 0
  • 394 Views

Վերահասու եղանք, թէ այսօր Հայ ժողովրդեան ամենէն արժանաւոր եւ մեծարգոյ զաւակներէն մին, յանձին Դր. Տիգրան Զարգարեանի՝ իր ծննդեան եօթանասուներորդ տարեդարձը կը տօնէ:

Աւելորդ պիտի ըլլար նշել Տիգրանի իրագործումները մի առ մի՝ նամանաւանդ հայրենեաց կարեւորագոյն գիտական ու մշակութային հաստատութիւններէն՝ Հայաստանի Ազգային Գրադարանի եւ վերջերս նաեւ Հիմնարար Գրադարանի գիտական բաժնի ղեկավարութեան տարիներուն: Տիգրան յաջողեցաւ մի քանի տարուայ մէջ Ազգային Գրադարանի դիրքն ու ներքին կորովը մեծապէս ամրացնել, բարոյապէս եւ ֆիզիքապէս, իր աշխատակիցները իր ոգիովը ներարկելով. Թամանեանի շէնքին նորոգումն ու բարեզարդումը, Գրատպութեան Թանգարանի հիմնադրումը, եւ մանաւանդ Ազգային Գրադարանի միջազգային քարտէսի վրայ արժանավայել կերպիւ զետեղումը բոլորին ծանօթ են: Անխոնջ եւ ազգանուէր ոգիով՝ Տիգրան ամենուրեք պտըտած է, հազուագիւտ գիրքեր եւ մամուլ գտած, ելեկտրոնային պատճէններ ապահոված, միջազգային  գիտաժողովներու մասնակցած, եւ միջազգային ցուցահանդէսներ կազմակերպած. եւ նմանօրինակ բոլոր ազգօգուտ ջանքերուն լիասիրտօրէն սատար եղած է միշտ: Տրուպս ալ Տիգրանի անսակարկ նուիրման ականատես եղայ՝ երբ 2016 թուին, Չեխիոյ Ազգային Գրադարանի հետ գործակցութեամբ եւ Հայոց դեսպանութեան օժանդակութեամբ՝ Աստուածաշունչի անդրանիկ հրատարակութեան երեքհարիւրյիսունամեակը տօնեցինք փառայեղ ցուցահանդէս մը ներկայացնելով Պրահայի կեդրոնի Կղեմենտինումի շքեղ սրահին մէջ, ցոյց տալով հիանալի հնատիպ հատորներ եւ բազմաթիւ այլ շահեկան ցուցանմոյշներ, որոնք Հայ-Չեխական գրային ու գրքային յարաբերութեանց մարմնաւորումներէն կարեւոր նմոյշներ կը ներկայացնէին: Տիգրանի եւ իր խմբակին շնորհիւ նաեւ պատշաճ ու գեղատիպ պատկերազարդ Ցուցակ մըն ալ հրատարակուեցաւ, Հայերէն, Չեխերէն եւ Անգլերէն լեզուներով:

Սակայն ըստ իմ համեստ կարծեաց՝ այս բոլորէն ոչ նուազ ողջունելի է Տիգրանի հետեւեալ իրագործումը, որուն համար ես զայն ոչ նուազ քան ազգային բարերար կը համարիմ, եւ գրեթէ ամէն օր երախտապարտ կը զգամ. Տիգրանի նախաձեռնութեամբ, ղեկավարութեամբ, հսկողութեամբ, ըսեմ նոյնիսկ ախոյեանութեա՛մբ՝ մեր ժողովրդեան հնատիպ, հազուագիւտ եւ բազմարժէք հատորները ոչ միայն նկարուեցան եւ թուայնացան, այլեւ անոնց թուայնացեալ պատճէնները միջացանցի վրայ զետեղուելով բոլորին անկաշկանդօրէն եւ անվճարօրէն տրամադրելի դարձան, առցանց թղթատման ինչպէս նաեւ դիւրին ներբեռնման համար: Եւ զայս Տիգրան յաջողցուց այնպիսի՛ յետ-Սովետական միջավայրի մը մէջ, ուր շահամոլութեան, «մեր գանձերը մենք մեզի պահելու», եւ կամ համահայկական գանձերը նեղլիկ առանձնաշնորհեալներու շրջանակի մը համար եւ կամ զանոնք իբր շահագործելի դրամագլո՛ւխ օգտագործելու փորձութիւնները ստուգապէս լիովին բացակայ չէի՛ն կրնար ըլլալ: Այսպիսի մթնոլորտի մը մէջ Տիգրանի վեհ տեսլականն ու բարոյականը, իր հայրենասիրութիւնը, Հայ մշակոյթը մատչելի դարձնելով հայութեան եւ միջազգային հանրութեան ծառայելու մարմաջը, անձնական կորովն ու ջանասիրութիւնը, եւ Աստուածահաճոյ գաղափարականներով տոգորեալ նկարագիրը առանցքայի՛ն դեր ունեցան իր առաքելութեան բարեյաջող իրագործման: Եւ այնպիսի՛ ուժեղ բարոյական հիմերով զայս կառոյց ու անսասանօրէն հաստատեց Տիգրան մի քանի տարուայ ընթացքին, որ նոյնիսկ իր Ազգային Գրադարանի տնօրէնութեան դերը թողլէն ետք ալ Ազգային Գրադարանը նոյն լուսաւոր եւ ազգօգուտ ուղղութիւնը շարունակեց միանշանակօրէն՝ եւ զայն կը շարունակէ ցայսօր:

Չեմ կրնար բաւարար շեշտել, թէ ինչպիսի՛ մեծ նպաստ եղած է ասիկա՝ ըլլայ գիտական հետազօտութեանց, ըլլայ միջազգային Հայագիտութեան, լաւ եւս Հայ հոգեկանութեան եւ բոլո՛ր բարձրագոյն արժէից ուսումնասիրման ու տարածման համար: Լաւագոյն իմաստով՝ ժամանակային ռո՛ւմբ մըն է այս, եւ յառաջիկայ տարիներուն առաւե՛լ եւս պիտի ըմբոշխնենք այս լուսամիտ քաղաքականութեան պտուղները: Արդէն համավարակի ժամանակ, երբ որոշ արհեստավարժական առժամեայ դժուարութեանց պատճառաւ մի քանի օրուայ համար կայքէջը անմատչելի դարձաւ, անմիջապէս յայտնի եղաւ, թէ որքան բազմաթիւ միջազգային հետազօտողներ Տիգրանի եւ իր աշխատակիցներուն ստեղծած այս հիանալի դիւրութեան վրայ կը յենուն:

Բարեբախտութիւնը ունեցած եմ տասներկու տարի Տիգրան Զարգարեանը անձամբ ճանչցած ըլլալու: Յունիս 2012-ին էր, երբ, ի հեճուկս տեղւոյ պահակներու վերապահութեան, յաջողեցայ Ազգային Գրադարանի շէնքը մուտք գործել, եւ նոյնիսկ առանց նախօրօք ժամադրութիւն ապահոված ըլլալու՝ իր գրասենեակը հասնիլ, իրեն ծանօթանալ, եւ ատկէ ի վեր ականատես դառնալ իր ազնիւ ծրագիրներուն քայլ առ քայլ իրագործման: Այդ օրուընէ սկսեալ մե՛ծապէս օգտուած եմ Տիգրանին գլխաւորած աշխատանքներէն. առանց Ազգային Գրադարանի հրապարակած թուայնացած պատճէններուն իմ կատարած հետազօտութիւններս մեծաւ մասամբ անհնար պիտի դառնային: Ճիշդ ա՛յդ պատճառաւ է, որ ցայսօր՝ իմ իւրաքանչիւր գիտաժողովի ելոյթիս կամ դասախօսութեանս աւարտին՝ հաճոյքս ինչպէս նաեւ բարոյական պարտքս կը համարիմ ներկայացուցած վերջին սահիկիս վրայ միշտ իր անձնաւորութեան եւ Հայաստանի Ազգային Գրադարանին հանդէպ երախտագիտութիւնս արտայայտել: Եւ անշուշտ միակը չեմ. բազմաթի՛ւ են այն բոլոր գործիչներն ու մտաւորականները որ օգտուած են եւ կը շարունակեն օգտուիլ Տիգրանի իրագործած ծրագիրներուն արգասիքէն:

2016 թվական, Պրահա

Ուրեմն՝ մեծ հոգեկան ցնծութեամբ եւ նոյն ատեն խոնարհութեամբ՝ կու գամ իմ բաժակս բարձրացնելու, եւ ազնիւ բարեկամս եւ նոյն ատեն ազգային բարերար եւ ընտիր ու նուիրեալ Հայորդի՝ Տիգրան Զարգարեանը ամբո՛ղջ սրտով շնորհաւորելու, յարգանաց տուրքս մատուցանելու իրեն, մաղթելով արեւշատութիւն, ընտանեկան երջանկութիւն, քաջառողջութիւն, անսպառ եռանդ եւ անպակաս կորով:

Դր. Հայկ Սրկ. Իւթիւճեան

26 Փետրուար 2024

ՕՐԵՐ ամսագրի խմբագրակազմը միանում է բոլոր շնորհավորանքներին եւ պարոն Զարգարյանին մաղթում արգասաբեր գործունեություն։

Մեր գործընկերները

ՕՐԵՐ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԱՄՍԱԳԻՐ
Մենք սոց․ ցանցերում