Վիրտուոզ Եվա Գեւորգյանի առաջին ելույթը Ռուդոլֆինումում. Հայկական արմատներն ու հայաստանյան փորձառությունը. Բացառիկ հարցազրույց ՕՐԵՐ ամսագրին

  • 08.06.2024
  • 0
  • 188 Views

Հունիսի 11-ին Պրահայի Ռուդոլֆինում հանրահայտ համերգասրահում ելույթ կունենա 20-ամյա երիտասարդ վիրտուոզ դաշնակահարուհի Եվա Գեւորգյանը։ ՕՐԵՐ եվրոպական ամսագրին տված բացառիկ հարցազրույցում Եվան պատմում է իր ընտանիքի, հայկական արմատների,  նախասիրությունների եւ Հայաստանի հետ կապերի մասին։ Պարզվում է, որ նա առաջին անգամ միջազգային մրցույթում  մասնակցել է չեխական Բռնոյում։

-Հարգելի Եվա, նախ խնրդեմ պատմիր քո ընտանիքի մասին։ Հայտնի է, որ դուք հայկական արմատներ ունեք, ովքե՞ր են ձեր ծնողները, նրանք էլ երաժի՞շտ են։

– Մայրս երաժիշտ է, ջութակահար, ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։ Հայրիկս ճարտարապետ է։ Նա հաճախ է ասում, որ ճարտարապետությունը սառեցված երաժշտություն է։ Մայրիկս ծնվել և մեծացել է Մոսկվայում, իսկ հայրիկս Երևանի ճարտարապետական ​​ինստիտուտն ավարտելուց հետո եկել է Մոսկվա ուսանելու ասպիրանտուրայում։

  • Հայրիկդ որտեղի՞ց է, ի՞նչ գիտես քո հայկական արմատների մասին։

  • -Հայրս՝ Բաբկեն Ռաֆիկի Գեւորգյանը, ծնվել և մեծացել է Սևանում՝  ամենամաքուր ջրով լեռնային լճի ափին ։ Հորս կողմից պապիկս սաքսոֆոն էր նվագում։ Հայրս պատմում էր, որ պապիկս երազում էր, որ իր երեխաները կամ թոռները երաժշտությամբ զբաղվեն։ Շատ ափսոս, որ ես երբեք չեմ տեսել հայրիկիս ծնողներին, նրանք կյանքից հեռացել են իմ ծնվելուց առաջ:
  • Ո՞ր տարիքից եք սկսել նվագել և ինչու՞ ընտրեցիք դաշնամուրը, այլ ոչ թե մեկ այլ գործիք։
  • -Երբ ես ծնվեցի, մայրս ավարտում էր Մոսկվայի կոնսերվատորիայի առաջին կուրսը, ուստի ի ծնե ես խորասուզված էի երաժշտության աշխարհում։ Մայրս ինձ տանում էր փորձերի և համերգների, և երաժշտությունն այնքան օրգանապես էր ներմուծվել իմ կյանքում, որ ես չէի պատկերացնում կյանքը առանց դրա:

Գործիքի ընտրության հետ կապված բավականին զվարճալի պատմություն ունեմ։ Երկու տարեկան հասակում մայրիկիս խնդրեցի, որ ինձ համար ջութակ գնի, և երբ այն ինձ վերջապես տվեցին երեք տարեկանում, ես սկսեցի փորձել այն նվագել, բայց չհասկացա, թե ինչու չի ստացվում գեղեցիկ ձայնով  նվագել։  Ու քանի որ ես հետաքրքրասեր երեխա էի,  ոլորում էի, քաշում լարերը և արդյունքում մի քանի ժամ անց ջութակը բաժանեցի մասերի։ Եվ այնժամ  ծնողներս ասացին՝ հիմա միայն դաշնամուր, այն չի կարող կոտրվել։ Բայց եթե լուրջ, ես նույնպես միշտ մոտենում էի դաշնամուրին, կանգնում էի  մատներիս վրա ու փորձում էի հասնել ստեղնաշարին, ընտրել ու «հորինել» երաժշտություն։

  • -Դեռ սովորո՞ւմ եք, թե՞ արդեն ավարտել եք։ Ովքե՞ր են եղել ձեր առաջին ուսուցիչները և  ո՞ւմ մոտ եք այժմ շարունակում սովորել:

  • -Այժմ ես սովորում եմ Մադրիդում Reina Sofía բարձրագույն երաժշտական ​​դպրոցում՝ Van Clyburn մրցույթի հաղթող, պրոֆեսոր Ստանիսլավ Յուդենիչի մոտ, ինչպես նաև Մոսկվայի պետական ​​կոնսերվատորիայում՝ Չայկովսկու անվան մրցույթի դափնեկիր, պրոֆեսոր Նատալյա Վլադիմիրովնա Տրուլի մոտ։ Հիմա ավարտում եմ իմ երկրորդ կուրսը։ Ես սովորում եմ Նատալյա Վլադիմիրովնայի դասարանում 13 տարեկանից, շատ շնորհակալ եմ ինձ որպես երաժիշտ զարգացնելու, իր անգնահատելի խորհուրդների համար։ Իմ առաջին ուսուցչուհին Կիրա Ալեքսանդրովնա Շաշկինան էր, ցավոք, նա այլեւս մեզ հետ չէ։
  •  -Ե՞րբ հաղթեցիք առաջին դաշնամուրային մրցույթում և որքանո՞վ դա քեզ տվեց վստահություն, թե՞ մրցույթները պարզապես ինքնահաստատման յուրահատուկ ձև են:
  • -Շատ խորհրդանշական է, որ իմ առաջին մրցույթն անցկացվեց Չեխիայում՝ Բռնոյում։ Ես ընդամենը 6 տարեկան էի, դարձա Ամադեուսի մրցույթի դափնեկիր, նվագեցի Բռնոյի ֆիլհարմոնիայի ամենագեղեցիկ դահլիճում։ Չնայած իմ շատ փոքր տարիքին, ես բեմական վախ չունեի և հաջող ելույթից հետո ցանկություն առաջացավ մասնակցել այլ մրցույթների։ Մրցույթներին մասնակցելը, բացի դրամական մրցանակից, տալիս է համբավ, որի շնորհիվ դուք ստանում եք համերգների հրավերներ։ Իսկ ակտիվ համերգային կյանքն այն է, ինչի մասին երազում է արտիստը։

-Իսկ ո՞ր մրցույթն եք համարում ձեր կյանքում ամենակարևորը։

  • -Ես չեմ կարող առանձնացնել միայն մեկը։  Որպես երաժիշտ իմ կայացման վրա մեծ ազդեցություն ունեցան Շոպենի մրցույթը Վարշավայում, Վան Քլայբերնի մրցույթը ԱՄՆ-ում, Քլիվլենդի մրցույթը ԱՄՆ-ում և Grand Piano միջազգային մրցույթը Մոսկվայում։ Նրանցից յուրաքանչյուրին ես պատրաստել էի հսկայական բազմազան ծրագիր, յուրաքանչյուրի եզրափակիչում  համերգային ծրագիր եմ նվագել նվագախմբի հետ։
  • Ո՞ր կոմպոզիտորների գործերն եք առավել հաճախ կատարում: Ձեր ստեղծագործական կյանքում ի՞նչ տեղ ունեն  հայ կոմպոզիտորները, եւ նաեւ  կատարե՞լ եք  երբեւէ չեխ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։
  • – Ես բավականին ընդարձակ երգացանկ ունեմ՝ սկսած Բախի երաժշտությունից մինչև ժամանակակից կոմպոզիտորներ: Ամենից հաճախ ես կատարում եմ ռոմանտիկ կոմպոզիտորների գործեր, որոնք այս պահին ամենամոտն են իմ ոգուն։ 2020 թվականին Երևանի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Արմեն Բաբախանյանի և թայլանդցի դաշնակահար Պում Պրոմմաչարտի հետ միասին համերգով հանդես եկանք Երևանում։ Երկմասանոց ծրագիրը միայն հայկական երաժշտությունից էր կազմված։ Դրանք սոլո գործեր էին, ինչպես նաև դուետներ և տրիոներ։ Մենք կատարեցինք Կոմիտասի, Խաչատրյանի, Հարությունյանի, Բաբաջանյանի ստեղծագործությունները։ Համերգին ներկա էր նաեւ  Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանը։ Ինչ վերաբերում է չեխ կոմպոզիտորներին, ապա վերջերս իմ գործընկերների հետ  Մադրիդում նվագեցինք Դվորժակի G-minor թիվ 2 տրիոն։

-Հայտնի է, որ ելույթ եք ունեցել հայտնի դիրիժորների ու խմբերի հետ, ովքե՞ր են հատկապես տպավորել Ձեզ։

  • -Ինձ համար մեծ երջանկություն է ելույթ ունենալ ականավոր երաժիշտների և խմբերի հետ, երբ համատեղ ստեղծագործությունն ու որոնումները նոր բան են բերում իմ մեկնաբանության մեջ, ինձ հարստացնում են նոր գաղափարներով,  հաճույք և ուրախություն պարգեւում, որն էլ ես կիսում եմ իմ ունկնդիրների հետ։ Շատ եմ գնահատում այնպիսի հրաշալի մաեստրոների խորհուրդները, որոնց հետ հնարավորություն ունեցա խաղալու՝ Ստեֆան Դենյովի, Անդրեյ Բորեյկոյի, Վալերի Գերգիևի, Վլադիմիր Սպիվակովի և շատ ուրիշների։ Վլադիմիր Թեոդորովիչն ինձ շատ էր պատմում երաժշտության և երաժիշտների մասին։ Ես շատ հաճախ էի նստում նրա նվագախմբի փորձերին, դա անչափ հետաքրքիր ու բովանդակալից էր։ Պրահայում համերգի նախապատրաստման հետ կապված՝ նախորդ ամիս ես խնդրեցի Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանին լսել Մոցարտի և Բեթհովենի համերգները։ Ես շատ եմ գնահատում նրա խորհուրդները, քանի որ նա լավ տիրապետում է Մոցարտի և Բեթհովենի ոճերին: Էդուարդ Ստեպանովիչը նաև առաջարկություններ է տվել գործիքի տեմպի և տեմբրի վերաբերյալ։ Նման հանդիպումներն անգին են և ընդմիշտ մնում են հիշողության մեջ։

-Որտե՞ղ եք պատկերացնում ձեր ապագան՝ Ռուսաստանում, թե՞ Եվրոպայում: Ի՞նչ պլաններ ունեք, որտե՞ղ եք հիմա  ապրում  և ինչո՞վ եք զբաղված։

  • -Ես հաճախ կատակում եմ, որ ապրում եմ ինքնաթիռների մեջ։ Այժմ, ինչպես արդեն նշեցի,  սովորում և ապրում եմ Մադրիդում՝ Ռեյնա Սոֆիայի անվան երաժշտական ​​բարձրագույն դպրոցում, ինչպես նաև Մոսկվայի պետական ​​կոնսերվատորիայում։ Արտիստի ապագան սովորաբար կապված չէ մեկ կոնկրետ երկրի հետ, ուստի ես հուսով եմ, որ կշարունակեմ հյուրախաղերը և նվագել ամբողջ աշխարհի լավագույն համերգասրահներում։

Այժմ պատրաստվում եմ համերգների Պրահայում, Բոլոնիայում, Մեքսիկայում, Ամստերդամում, Պալերմոյում։ Նաև օգոստոսին նախատեսված է իմ շրջագայությունը դեպի Ճապոնիա, իսկ սեպտեմբերին՝ Չինաստան:

  • Արդեն ասացիք, որ եղել եք Հայաստանում, մշակութային կապ զգո՞ւմ եք ձեր նախնիների հայրենիքի հետ։

  • -Հաճախ եմ լինում Հայաստանում, բառացիորեն ապրիլին նվագել եմ Մոցարտի 23-րդ համերգը Երևանի Արամ Խաչատրյանի անվան դահլիճում Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի և մաեստրո Անդրեյ Բորեյկոյի հետ։ Այցելեցի նաև Գառնու հնագույն տաճարը, որը կառուցվել է 1-ին դարում, և հիացած էի «քարերի սիմֆոնիա»-ով` եզակի բնական երևույթով: Պնդացած լավայից պատրաստված բազալտե սյուները ինձ երգեհոն էին  հիշեցնում։
  • -Հայտնի է, որ Պրահայում  նվագելու եք Մոցարտ և Բեթհովեն։ Ի՞նչ նշանակություն ունեն ձեզ համար այդ դաշնամուրային կոնցերտները։

  • -Մոցարտի 27-րդ կոնցերտը հազվադեպ է կատարվում։ Այն գրվել է Մոցարտի կյանքի վերջին տարում՝ 1791 թվականին։  Ես այս կոնցերտը կանվանեի նրբագեղ, քանի որ այն  բացում է Մոցարտի խորը զգացմունքային աշխարհի դուռը: Ինձ համար սա շատ անհատական ​​կոնցերտ է՝ լի տարբեր զգացողություններով։ Բեթհովենի Առաջին կոնցերտը լցված է շողշողացող ուրախությամբ։ Սա հատկապես նկատելի է 3-րդ մասում՝ Ռոնդոյում։ Ամենագեղեցիկ մասը 2րդն է, ես տարրալուծվում եմ այդ երաժշտության մեջ։ Թեև այս համերգում Մոցարտի ազդեցությունը դեռ լսելի է, բայց տիպիկ բեթհովենյան առանձնահատկություններն արդեն ի հայտ են գալիս:

Զրույցը վարեց Հակոբ Ասատրյանը

Համերգի կազմակերպիչն է Պրահայի կամերային նվագախումբը։ Տոմսերը կարող եք ձեռք բերել այս հղումով՝
https://tickets.colosseum.eu/prazsky-komorni-orchestr/standard/Hall/Index/2350705/nQA9PsoPSIWA7UGn3flwkw_rov__rov__xcodex_AGA1gFbU4whcKOcek_com_L27gYMa7v6AdQmucXLuQ__?

Մեր գործընկերները

ՕՐԵՐ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԱՄՍԱԳԻՐ
Մենք սոց․ ցանցերում