Այս տարվա 66-րդ Զլինի կինոփառատոնը, որը կանցկացվի մայիսի 28-ից մինչև հունիսի 3-ը, ցույց կտա, որ այն վաղուց արդեն «միայն» մանկական ֆիլմերի մասին չէ։ Կազմակերպիչները առաջնային ուշադրություն են դարձնում դեռահաս սերնդին հուզող արդիական թեմաներին, ինչպես նաև կինոարդյունաբերության մասնագիտական ծրագրերին՝ սկսնակ ստեղծագործողներից մինչև ստեղծարար ոլորտի ճանաչված ներկայացուցիչներ։
Այս տարի փառատոնը կներկայացնի նաև արհեստական բանականության (AI) հնարավորությունները աուդիովիզուալ ստեղծագործության մեջ, գեյմինգի ուժը կրթության հետ համատեղ, թվային խաղերի ազդեցությունը հոգեկան առողջության վրա, ինչպես նաև տեսախաղերը՝ որպես երեխաների և դեռահասների բարեկեցությունը խթանող գործիքներ։
Կցուցադրվեն տասնյակ նոր և մրցանակակիր արտասահմանյան ֆիլմեր՝ այն թեմաներով, որոնք այսօր հուզում են երիտասարդ սերնդին ամբողջ աշխարհում։ Այս ֆիլմերը, բացառությամբ մի քանի դեպքերի, Չեխիայում այլևս ցուցադրված չեն լինի։
Փառատոնի ընթացքում կանցկացվեն մասնագիտական քննարկումներ, վարպետաց դասեր, networking միջոցառումներ, դեպքերի ուսումնասիրություններ և փոդքաստներ, որոնք կմիավորեն ստեղծագործողներին, պրոդյուսերներին, դիստրիբյուտորներին և Չեխիայից ու արտերկրից աուդիովիզուալ հաստատությունների ներկայացուցիչներին։
Առանձնահատուկ ուշադրություն կդարձվի նաև աուդիովիզուալ ոլորտում արհեստական բանականության արդյունավետ կիրառմանն ու սահմանափակումներին։ Ծրագրի մաս կլինի նաև Safer Internet Centre-ի համաժողովը՝ AI-ի, դրա օգուտների, վտանգների և երեխաների վրա ազդեցության թեմայով։
Կանցկացվի նաև հանրային կարևորություն ունեցող քննարկում՝ «Ընտանեկան բռնությունը երեխայի տեսանկյունից․ երբ համակարգը համագործակցում է» խորագրով։ Կլոր սեղանի ձևաչափով կներկայացվի, թե գործնականում ինչպես է (կամ չի) գործում համագործակցությունը տարբեր կառույցների՝ միջամտության կենտրոնների, ոստիկանության, երեխաների պաշտպանության ծառայությունների (OSPOD) և արդարադատության համակարգի միջև։
Թոմաշ Բատայի համալսարանի աուդիովիզուալ ստեղծագործության բաժնի ուսանողները կներկայացնեն նաև «Status: Samota» («Կարգավիճակ․ Մենակություն») հեռուստասերիալի ստեղծման դեպքի ուսումնասիրությունը, որը պատմում է Z սերնդի միայնության տարբեր դրսևորումների մասին։
Դրամատուրգիայում ակնհայտ է դարձել չեխական կինոարդյունաբերության մեջ գնալով ավելի տարածվող վիետնամական ազդեցությունը։ Փառատոնը կներկայացնի առաջին չեխական «վիետ-ֆիլմի» ռեժիսոր Դուժան Դուոնգի կյանքի պատմությունը, որի «Ամառային դպրոց, 2001» ֆիլմը այս տարի արժանացել է Չեխ կինոքննադատների երկու մրցանակի և երկու «Չեխական առյուծ» մրցանակի։
Փառատոնը կհյուրընկալի նաև Mádl Film Academy-ի հիմնադիրներին։ Այդ ակադեմիան կենտրոնացած է գործնական կինոդերասանական կրթության վրա, որտեղ ուսուցումը տեղի է ունենում անմիջապես տեսախցիկի առջև։ Յիրժի Մադլը հանդես կգա իր գործընկերների՝ քասթինգի ռեժիսոր Միրո Մրազի (FilmSpace ընկերությունից) և վիետնամական ծագմամբ չեխ դերասան Լուկաշ Տրանի հետ, որը առաջին անգամ նկարահանվել է Մադլի «Տանիքին» ֆիլմում։ Նրանք միասին կներկայացնեն «բնական դերասանների» (naturščiků) երևույթը և նրանց ճանապարհը՝ պատահական բացահայտումից մինչև գլխավոր դեր։
Ինչպես են ստեղծվում անիմացիոն ֆիլմեր, որոնք գրավում են անգամ Օսկարի ակադեմիայի ուշադրությունը, Զլինի կինոփառատոն կներկայացնի իռլանդացի անիմատոր, նկարիչ և ռեժիսոր Թոմ Մուրը՝ Օսկարի հավակնորդ Cartoon Saloon ստուդիայի համահիմնադիրը։
Զլին քաղաքի հզոր կինեմատոգրաֆիական ավանդույթը սկզբից ի վեր կապված է աշխարհահռչակ Baťa ընկերության անվան հետ։ Այս տարի Զլինի կինոփառատոնը կհիշատակի Զլինի կինոստուդիաների հիմնադրման 90-ամյակը և արդյունաբերող Թոմաշ Բատայի ծննդյան 150-ամյակը։ Նրա ընտանիքը 1936 թվականին Զլինում կառուցել էր առաջին կինոստուդիան, որը սկզբում նախատեսված էր Baťa-ի գովազդների նկարահանման համար։
Ստուդիաների հոբելյանին նվիրված «Զլինի կինոյի պիոներները» քննարկումների շարքը կմիավորի կինեմատոգրաֆիայի պատմությունը ժամանակակից ստեղծագործողների հետ։ Baťa-ի գովազդների մասին կխոսի կինոյի և գովազդի ռեժիսոր Թոմաշ Մաշինը, Կարել Զեմանի անիմացիայի մասին՝ VFX սուպերվայզոր Բորիս Մասնիկը, իսկ տիկնիկների «կենդանացման» արվեստի մասին՝ ռեժիսոր Քրիստինա Դուֆկովան։
«Թոմաշ Բատայի հետքերը» ցուցահանդեսը կներկայացնի նկարիչ Յարոմիր 99-ի կոմիքսային ոճով ստեղծված գրաֆիկական աշխատանքները՝ Baťa-ի թեմատիկայով, որոնք կցուցադրվեն Զլինի Kolektiv.Haus-ում։
«Կինոյի մասնագիտությունները մոտիկից» շարքը հանրությանը կներկայացնի կինոյի քիչ հայտնի մասնագիտությունները, որոնք կներկայացնեն երիտասարդ սերնդի ներկայացուցիչները։ Նրանց թվում կլինեն արտասահմանյան նախագծերի՝ Foundation և Blade Runner 2099 սերիալների ռեժիսորի օգնական Յուլիանա Ռիխլիկովան, որը նախկինում աշխատել է նաև Առնոլդ Շվարցենեգերի հետ, Sex O’Clock սերիալի բեմանկարիչ Բերնադետ Կիրալյովան, ինչպես նաև Մոնիկա Զավրժելովան՝ համաշխարհային աստղերի՝ Քիլիան Մերֆիի, Էմմա Ուոթսոնի և Լեոնարդո ԴիԿապրիոյի հետ հարցազրույցների հեղինակը։
Զավրժելովան նաև կվարի film industry համաժողովը, որը նվիրված կլինի երեխաների և երիտասարդների առաջատար կինոփառատոնների համագործակցության մոդելներին։ Զլինի կինոփառատոնը աշխարհի ամենահին և միաժամանակ ամենամեծ իր տեսակի փառատոնն է։ Իտալիայի Giffoni Film Festival-ի և Ամստերդամի Cinekid փառատոնի հետ միասին այն կազմում է երեխաների, դեռահասների, ընտանիքների և կինոմասնագետների համար նախատեսված աշխարհի երեք ամենահեղինակավոր փառատոների եռյակը։ Համաժողովին կմասնակցեն նշված փառատոնների ներկայացուցիչները, ինչպես նաև Էստոնիայի Just Film-ի և Գերմանիայի Schlingel International Film Festival-ի կազմակերպիչները։
Զլինում կազմակերպիչները կհյուրընկալեն նաև բազմաթիվ արտասահմանյան պատվիրակությունների՝ վերջին տարվա միջազգային հաջողություն ունեցած ֆիլմերի հեղինակների մասնակցությամբ։ Նրանց թվում կլինեն ռումինական ֆենթըզի տարրերով դրամայի՝ «Իմ տիեզերքի ատլասը» ֆիլմի ռեժիսոր Պաուլ Նեոգեսկուն և դերասան Մատեյ Դոնչյուն, իռլանդական երաժշտական road-movie «Trad»-ի ռեժիսոր Լենս Դեյլին և դերասան Էյդան Գիլենը, որը առավել հայտնի է «Գահերի խաղը» կուլտային սերիալում Փոքրիկ Մատնաչափիկի դերով։
Փառատոնին կմասնակցի նաև էստոնա-գերմանական «Դառնալ Ռոսի» վավերագրական ֆիլմի ռեժիսոր Մարգիտ Լիլակը, որը տասը տարի շարունակ տեսախցիկով հետևել է մի աղջկա կյանքին, որը մեծանում էր բնապահպան ակտիվիստների համայնքում։
Իտալիայից կժամանի դերասան Ջուզեպպե Սիկան՝ «Ռեփ ծայրամասերից» ֆիլմի կապակցությամբ, որը պատմում է Նեապոլից մի տղայի մասին, ով երազում է դառնալ հայտնի ռեփեր։
Այցելուների թվում կլինի նաև սլովեն ռեժիսոր Յասնա Կրայնովիչը՝ «Ռաշիդ, Սինջարի տղան» ֆիլմով, որը պատմում է իրաքցի մի տղայի մասին, ով ընտանիքի հետ տարիներ շարունակ գերության մեջ է անցկացրել «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության մարտիկների մոտ։
Սլովակիայից, ռեժիսոր Մարտին Գոնդայի գլխավորությամբ, կներկայացվեն «Ջրհեղեղ» ֆիլմի ստեղծողները, որը պատմում է 1980-ականներին ռուսինական համայնքում ապրող դեռահաս Մարայի մասին, որը երազում է օդաչու դառնալ (ֆիլմն այս տարի արժանացել է SFTA-ի վեց մրցանակի)։
Չեխ հեղինակներին կներկայացնի նաև ռեժիսոր Դան Սվատեկը՝ մահացած երգահան և երգիչ Դավիդ Ստիպկայի մոր հետ միասին, իրենց նոր «Մի վախեցիր, շնչիր, կախարդիր» վավերագրական ֆիլմով։
Nella foto Mattia Cozzolino, Junior Rodriguez e Lina Simons.
Foto di Gianni Fiorito
Questa fotografia è solo per uso editoriale, il diritto d’autore è della società cinematografica e del fotografo assegnato dalla società di produzione del film e può essere riprodotto solo da pubblicazioni in concomitanza con la promozione del film.
E’ obbligatoria la menzione dell’autore- fotografo: Gianni Fiorito.
Զլին կժամանի նաև մոտակա Բեսկիդներում ընթացող նկարահանումներից ժամանած պատվիրակությունը՝ ռեժիսոր Զուզանա Մարիանկովայի «Գալեյնիկ արշավախումբ» ընտանեկան կատակերգության կապակցությամբ, որը պատմում է հինգ ընկերների և նրանց վեց երեխաների արկածային ճանապարհորդության մասին։
Այս տարի Զլինի կինոփառատոնը կներկայացնի շուրջ 300 խաղարկային, անիմացիոն և վավերագրական ֆիլմ աշխարհի 57 երկրներից։ Մրցանակները կհանձնվեն հետևյալ անվանակարգերում՝ երեխաների, դեռահասների և երիտասարդների համար նախատեսված միջազգային լիամետրաժ ֆիլմեր, երիտասարդ հանդիսատեսի համար եվրոպական վավերագրական ֆիլմ, երեխաների համար միջազգային կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր, ինչպես նաև ուսանողական ֆիլմերի միջազգային «Զլինյան շուն» մրցույթը։
Մասնագիտական ծրագիրն այս տարի կանցկացվի ZLINFEST PRO հարթակի շրջանակում՝ Film Industry, Gaming, Impact և Young Industry բաժիններով։
Փառատոնի անցկացման վայրերն են լինելու, օրինակ, Զլինի կոնգրեսային կենտրոնը, նոր ZLINFEST գոտին Ազատության այգում (Sad Svobody), Golden Apple Cinema-ն, Թոմաշ Բատայի համալսարանը, ամառային կինոթատրոնը Գահուրի պողոտայի վերևում / Տ. Գ. Մասարիկի հրապարակում, Velké Kino-ն, Կոմենսկու այգին՝ Չեխական հեռուստատեսության տաղավարով։
Zlín Film Festival. www.zlinfest.cz
