«Մեկ Աշխարհ» միջազգային մարդու իրավունքների կինոփառատոնը մեկնարկեց մարտի 11-ին, Պրահայի խաչմերուկ դահլիճում՝ բելառուս քաղբանտարկյալ Միկալայ Ստատկևիչին Homo Homini մրցանակի հանձնմամբ, որին հաջորդեց ժամանակակից հունգարացի ռեպերի մասին պատմող «Ինչպես էր» ֆիլմի ցուցադրությունը։
Բաց երկխոսությունը և կարծիքներ փոխանակելու հնարավորությունը փառատոնի ամենամյա կարգախոսն են. ֆիլմերից հետո բանավեճերն ու վահանակային քննարկումները կրկին կօգնեն հանդիսատեսին էկրանից պատմությունները տեղափոխել ավելի լայն համատեքստ և քննարկել դրանք աշխարհի ամենաորակավորված մասնագետների հետ։ Այս ավանդույթն այս տարի լրացվում է հայտնի փոդքասթերի ուղիղ ձայնագրությունների ծրագրով, որտեղ հանդիսատեսը կկարողանա տեղում մասնակցել բանավեճերի այն թեմաների շուրջ, որոնք արձագանք են գտնում ոչ միայն փառատոնի, այլև ամբողջ հասարակության համար։
Այս տարի «Մեկ աշխարհ» կինոփառատոնը մինչեւ մարտի 19-ը կընդունի ավելի քան 170 հյուրի, իսկ հետո կուղևորվի Չեխիայի Հանրապետության ևս 59 քաղաքներ, որտեղ այն կտևի մինչև ապրիլի 24-ը։
Մրցանակը խորհրդանշականորեն Միկալայ Ստատկևիչին հանձնեց ուկրաինացի մարդու իրավունքների փորձագետ և այս տարվա Վացլավ Հավելի փառատոնի ժյուրիի անդամ Մարիա Տոմակը։
Միկալայ Ստատկևիչը իր բոլոր ջանքերը նվիրել է Բելառուսում ժողովրդավարության պաշտպանությանը՝ նա ընտրություններում առաջադրվել է Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի դեմ և անթիվ անգամներ մասնակցել է ռեժիմի դեմ ցույցերի կազմակերպմանը։ Նրա կյանքը անսասան քաջության պատմություն է։ Չնայած ռեժիմը փորձեց բռնի կերպով արտաքսել նրան 2025 թվականի մայիսին՝ բանտից ազատվելուց հետո, Ստատկևիչը դիմադրեց արտաքսմանը և հետագայում կրկին բանտարկվեց։ Homo Homini մրցանակը շնորհվում է «նրա անսասան քաջության և Բելառուսի ժողովրդավարական շարժմանը ունեցած բացառիկ ներդրման համար»։ Դափնեկիր Միկալայ Ստատկևիչը, որը կաթվածից հետո վերջերս էր ազատվել բանտից, այժմ ապաքինվում է տանը, ուստի, ցավոք, նա չկարողացավ անձամբ ստանալ մրցանակը։
«Ավելի քան երեսուն տարի, չնայած բանտարկությանը և բռնաճնշումներին, Միկալայ Ստատկևիչը համառորեն պաշտպանել է բելառուսների ազատ և ժողովրդավարական երկրում ապրելու իրավունքը։
Նրա քաջությունը՝ դիմակայելու ավտորիտար իշխանությանը, ոգեշնչող է և հիշեցնում է մեզ, որ միջազգային համերաշխությունը նրանց հետ, ովքեր անձնական գին են վճարում ազատության համար, «խորը իմաստ ունի», – ասում է «People in Need» կազմակերպության Մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության կենտրոնի տնօրեն Նադիա Իվանովան։
Բացման գիշերվա ծրագիրը ավարտվեց «Tak to mělo bejt» ֆիլմի միջազգային պրեմիերայով Լուցերնա կինոթատրոնում։ Երիտասարդ հունգարացի ռեփեր Պոգանի Ինդուլոյի դիմանկարը ներկայացնում է այսօրվա Հունգարիայի մասին անմշակ պատկերացում։ Չնայած ֆիլմի գլխավոր հերոսը շատ էր սպասում Պրահային, առողջական խնդիրների պատճառով նա, ի վերջո, չկարողացավ անձամբ մասնակցել բացմանը։Ֆիլմը ներկայացրեց ռեժիսոր Օլիվեր Մարկ Տոտը։
Այս տարի փառատոնը հարուստ է իրանական ֆիլմերով, իսկ հայ ռեժիսորի որեւէ ֆիլմ չի ցուցադրվում։ Փոխարենը կցուցադրվի ադրբեջանցի ռեժիսոր Ռենա Էֆենդիի «Փնտրելով Սատիրոսին» ֆիլմը, որն ունի ինքնակենսագրական հիմք։ Հազվագյուտ թիթեռը՝ Satyrus effendi-ն, Ռենայի համար նույնքան հեռավոր և անորսալի է, ինչպես նրա մահացած հայրը։ Այդ թևավոր սատիրին հնարավոր է տեսնել տարվա ընթացքում ընդամենը մի քանի շաբաթ՝ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև գտնվող լեռներում։ Հեղինակը փորձում է բացհայտել, թե ինչպիսի կյանք է վարել հայրը՝ Ռուստամ Էֆենդին և ինչու նա Ռենայի մանկության տարիներին ավելի ներկայություն չի ունեցել նրա կյանքում, Ռենայի համար դառնում է իր ընտանիքի անցյալը բացահայտելու որոնումների գլխավոր շարժառիթը։
orer.eu
