Ինչպես հաղորդում են չեխական լրատվական գործակալությունը՝ ČTK-ն, IDnes-ը եւ Չեխիայի հանրային հեռուստատեսությունը, 2026 թվականի մարտի 9-ին Կրկոնոշե ազգային պարկի վարչության տնօրեն Ռոբին Բյոհնիշը հրաժարական է տվել, շրջակա միջավայրի նախարար Իգոր Չերվենին նրան ազատել է աշխատանքից, դա տեղի է ունեցել փոխադարձ համաձայնությամբ, հայտնել է KRNAP-ը: Բյոհնիշը Չեխիայի ամենահին ազգային պարկը ղեկավարում է 2018 թվականի հունվարից: Տեղական իշխանությունները բացասաբար են ընդունել նախարարի այս որոշումը։
«Ես ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել իմ բոլոր գործընկերներին ավելի քան ութ հիանալի տարիների համար։ Ես անհամեստորեն հպարտ եմ այն թիմով, որը իմ նախորդներին հաջողվել էր կառուցել և հետագայում պահպանել երկարաժամկետ հեռանկարում։ Գենտիանով և զանգակով լոգոն ունի հնչողություն և հեղինակություն, և ես հույս ունեմ, որ այն ապագայում չի կորցնի դրանցից որևէ մեկը», – այժմ ասել է Բյոհնիշը։
Շրջակա միջավայրի նախարարությունը հայտարարել է, որ առաջիկա շաբաթներին կհայտարարի KRNAP վարչության տնօրենի պաշտոնի համար ընտրության ընդունված ընթացակարգը, իսկ առայժմ՝ Շրջակա միջավայրի նախարարության բնության և լանդշաֆտի պաշտպանության բաժնի ավագ տնօրեն Միխալ Սերվուսը ժամանակավորապես նշանակվել է KRNAP -ի ղեկավար։
Ո՛չ նախարարությունը, ո՛չ էլ KRNAP-ը չեն մեկնաբանել Բյոնիշի հեռանալու պատճառները։ Նախարարը նրան ուղղակի ազատել է աշխատանքից։
1963 թվականի մայիսին հիմնադրված KRNAP-ը Չեխիայի ամենահին ազգային պարկն է, որը ընդգրկում է Կրկոնոշե լեռնաշղթայի զգալի մասը՝ Տրուտնովի, Սեմիլիի և Յաբլոնեց նադ Նիսոուի շրջաններում մոտ 55 հազար հեկտար։
Բյոնիշի հեռացումը արդեն իսկ քննադատել են Վրխլաբիի քաղաքապետի, Կրկոնոշե լեռների քաղաքների և համայնքների ասոցիացիայի նախագահի և քաղաքապետերի սենատորական ակումբի նախագահ Յան Սոբոտկայի կողմից։ Այս մասին նրանք գրել են KRNAP-ի վարչակազմի կայքում հրապարակված հայտարարության մեջ։
Նրանց խոսքով՝ Բյոհնիշը կարողացել է արհեստավարժորեն համատեղել բնապահպանությունը համայնքների, բիզնեսների և հանրության հետ բաց հաղորդակցության հետ և ղեկավարել է KRNAP վարչությունը որպես պրոֆեսիոնալ ուժեղ ինստիտուտ։
«Շրջակա միջավայրի նախարարի՝ նրան աշխատանքից ազատելու որոշումը այսօր ավելի քիչ հասկանալի է թվում։ Այն իրավիճակում, երբ պետությունը պլանավորում է զգալիորեն կրճատել KRNAP վարչակազմին տրամադրվող գործառնական սուբսիդիան 145-ից մինչև 111 միլիոն կրոն և միաժամանակ ազատել որոշ աշխատակիցների, սա արդեն երկրորդ և երրորդ քայլն է, որը, անշուշտ, չի նպաստում այս կարևոր հաստատության կայունությանը», – ասել է Սոբոտկան։
Շպինդլերուվ Մլինի քաղաքապետ Մարտին Ջանդուրայի խոսքով՝ Բյոհնիշին աշխատանքից ազատելով՝ նախարարությունը կորցնում է փորձառու և գիտակ մասնագետի։ «Սա ամոթ է ոչ միայն ամբողջ տարածաշրջանի, այլև առաջին հերթին Կրկոնոշե լեռների բնության համար», – ասել է Ջանդուրան KRNAP վարչակազմի մամուլի հաղորդագրության մեջ։ Պարկի ներկայացուցիչների խոսքով՝ Բյոնիշի ղեկավարությամբ ներդրվել է նոր գոտիավորումը, հայտարարվել են հանգիստ տարածքներ և հաստատվել են հաջորդ 12 տարիների կառավարման սկզբունքները։
Նրանց խոսքով՝ կանխվել են նաև որոշ նախագծեր, որոնք, ըստ ազգային պարկի վարչակազմի, անդառնալիորեն կվնասեին Կրկոնոշե լեռների բնությանը։ «Եկեք պատահականորեն հիշենք Պեց պոդ Սնեժկոուում ընտանեկան տուն կառուցելու դադարեցված նախագիծը այն վայրում, որտեղ հողի ենթահողը ձևավորվում է սառցադաշտային մորենով», – ասել է KRNAP վարչակազմի խոսնակ Ռադեկ Դրանին։
Փետրվարին KRNAP վարչակազմը ուշադրություն է հրավիրել հիմնադրի՝ Շրջակա միջավայրի նախարարության նամակի վրա, որով տեղեկացվել է Ֆինանսների նախարարության առաջարկի մասին՝ աշխատատեղերի թիվը ներկայիս 238-ից կրճատել 14-ով։ KRNAP-ի խոսնակ Ռադեկ Դրանին նախկինում հայտարարել էր, որ պարկը մինչև ապրիլի վերջ պետք է նախարարությանը ներկայացնի վերլուծություն այն մասին, թե որ վայրերին կարող են ազդել կրճատումները։ Ազգային պարկերի գործունեության կրճատումները քննադատվում է նաեւ էկոլոգների կողմից։
Նախարարը անցյալ ամիս ազգային պարկերի ներկայացուցիչների հետ քննարկել էր տնտեսական իրավիճակը։ Չերվենին այն ժամանակ նշել էր, որ բյուջեների կրճատումները վերաբերում են բոլոր նախարարություններին, եւ ոչ միայն Շրջակա միջավայրի նախարարությանը։
Ռոբին Բյոհնիշը միացել է պարկի կառավարմանը 2018 թվականին՝ նպատակ ունենալով սահմանափակել մեքենաների մուտքը տարածքներ և պայքարել բնակարանային շենքերի ընդլայնման դեմ, որը նա համարում էր տարածքի համար սպառնալիք: KRNAP-ի վարչակազմի առաջնահերթությունը նաև պարկի նոր գոտիավորումն էր, որն ուժի մեջ մտավ 2020 թվականի հուլիսին։
Բյոհնիշը ավարտել է Տրուտնոյի միջնակարգ անտառտնտեսության դպրոցը (այժմ՝ Չեխական անտառային ակադեմիա), կենսաբանություն և հասարակագիտություն է սովորել Հրադեց Կրալովեի համալսարանում և կենսաբանության և դիդակտիկայի խիստ քննություն է հանձնել Չարլզի համալսարանում։
Նա սոցիալ-դեմոկրատական ՉՍՍԴ-ի (այժմ՝ SOCDEM) անդամ է 1998 թվականից, իսկ 2021 թվականին դադարեցրել է անդամակցությունը կուսակցության համագումարից հետո, որտեղ Յան Համաչեկը պահպանել էր նախագահի պաշտոնը։ Այդ ժամանակ նա այս քայլը մեկնաբանել է սոցիալական ցանցերում. «Ես պատկանում էի Վլադիմիր Շպիդլայի և Բոհուսլավ Սոբոտկայի ՉՍՍԴ-ին։ Եվ այն այլևս գոյություն չունի։ Կեցցե՛ սոցիալ-դեմոկրատիան»։
Նա ՉՍՍԴ-ի անդամ էր 2003-ից մինչև 2017 թվականը Հրադեց Կրալովեի շրջանից, իսկ 2018 թվականի սկզբին փոխարինել է Յան Հրեբաչկային պարկի կառավարման գործում։
2018 թվականին նա դարձավ հեղինակավոր Յոզեֆ Վավրուշեկի անվան բնապահպանական մրցանակի դափնեկիր։ Բացի այդ, նա Իսրայելի անտառապահներից ստացել է «Էց Խայիմ» (Կյանքի ծառ) մրցանակը, Հայաստանի խորհրդարանի և պետական այլ պարգևների դափնեկիր է։ Նա Չեխիայի բուսաբանական ընկերության և Չեխիայի Հանրապետության բնության և լանդշաֆտի պահպանության գործակալության խորհրդի անդամ է։
Հատկապես մեծ է Ռոբին Բյոհնիշի վաստակը հայ-չեխական հարաբերությունների զարգացման գործում՝ ղեկավարելով խորհրդարանի Պատգամավորների պալատի Չեխիա-Հայաստան բարեկամության խումբը։ Նրա անդուլ ջանքերի շնորհիվ էր նաեւ, որ 2017 թվականին Պատգամավորների պալատը ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը։
orer.eu
