2026 թվականի հունիսի 26-ին Պրահայի Քաղաքացիական հասարակության կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ նվիրված Հայաստանում սպասվելիք խորհրդարանական ընտրություններին։ Քննարկմանը մասնակցում էին լրագրող, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր և «Հանուն հավասար իրավունքների» ՀԿ-ի հիմնադիր Գայանե Աբրահամյանը, Բրյուսելից Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր Մարկետա Գրեգորովան (Ծովահենների կուսակցություն) և Միջազգային հարաբերությունների ասոցիացիայի վերլուծաբան Պավել Հավլիչեկը։
Միայն մի քանի օր է մնացել մինչև հայերը կգնան ընտրատեղամասեր՝ մասնակցելու ընտրություններին, որոնք կարող են դառնալ երկրի նորագույն պատմության ամենակարևոր ընտրությունները։ Հունիսի 7-ի խորհրդարանական քվեարկությունը, հավանաբար, երկար տարիներով կձևավորի Հայաստանի ապագան՝ նրա աշխարհաքաղաքական ուղղությունը, Թավշյա հեղափոխությունից հետո սկսված ժողովրդավարական բարեփոխումների շարունակությունը և Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմից հետո խաղաղության գործընթացը։
Քանի որ ընտրողների մոտ մեկ երրորդը դեռևս չի կողմնորոշվել, իսկ ընտրարշավը չափազանց լարված է և սնուցվում է ապատեղեկատվության աճով, Հարավային Կովկասի այս երեք միլիոն բնակչություն ունեցող երկրի իրավիճակը խիստ անկայուն է։
«Վերջին հինգ ամիսների ընթացքում արտաքին տեղեկատվական մանիպուլյացիաներն աճել են 300 տոկոսով»,- ըստ հայ վերլուծաբան Գայանե Աբրահամյանի։ Ընտրությունների նախաշեմին մենք համախմբեցինք առաջատար փորձագետների և քաղաքական գործիչների՝ հանրային քննարկման շրջանակում ուսումնասիրելու հնարավոր զարգացումները և անդրադառնալու Հայաստանում վերջերս կայացած ԵՄ բարձր մակարդակի գագաթնաժողովին։
Պրահայի կենտրոնում մենք խորապես նվիրված ենք Հայաստանի ժողովրդավարական ապագային։ 2016 թվականից աջակցում ենք Հայաստանի քաղաքացիական հասարակությանը և անկախ լրատվամիջոցներին և շարունակելու ենք դա անել՝ անկախ ընտրությունների արդյունքներից։
Հաջորդ կիրակի հայերը պատրաստվում են մասնակցել 2017 թվականից ի վեր առաջին հերթական խորհրդարանական ընտրություններին՝ 2018 և 2021 թվականների արտահերթ ընտրություններից հետո։ «Այն, ինչ ես տեսնում եմ որպես վտանգված, Թավշյա հեղափոխության հեղինակությունն է և այն ամենը, ինչ տեղի է ունեցել դրանից հետո»,- մեկնաբանեց Միջազգային հարաբերությունների ասոցիացիայի վերլուծաբան Պավել Հավլիչեկը մեր վերջին փորձագիտական քննարկման ընթացքում, որը կազմակերպվել էր Եվրոպական քաղաքականության Europeum ինստիտուտի հետ համատեղ և անցկացվել Պրահայում Եվրոպական խորհրդարանի կապի գրասենյակում։
«Սա պարզապես ընտրություն չէ իշխող կուսակցության կամ ընդդիմության, ներքին գործընթացների մասին։ Սա պատմական ընտրություն է, երբ հայերը պետք է որոշեն՝ ընտրել ժողովրդավարական ուղին, թե վերադառնալ ռուսական ազդեցության գոտի և կրկին բացել հակամարտության էջը»,- պնդեց հայ վերլուծաբան և նախկին լրագրող, «Հանուն հավասար իրավունքների» ՀԿ-ի հիմնադիր Գայանե Աբրահամյանը։
Ընտրարշավը բնութագրվում է կոշտ հռետորաբանությամբ և լայնածավալ ապատեղեկատվությամբ՝ ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին, որը խաղում է մարդկանց վախերի վրա։ «Ի տարբերություն Մոլդովայի կամ Վրաստանի, որտեղ հիմնական կեղծ երկընտրանքը Ռուսաստանի կամ ԵՄ-ի աջակցությունն էր, հայկական հասարակության համար հիմնական կեղծ նարատիվն այն է, որ՝ “եթե չընտրեք Ռուսաստանը, կարող եք հայտնվել Թուրքիայի ազդեցության տակ”»,- նշեց Աբրահամյանը։
Չնայած ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների և դաշինքների մեծ թվին՝ ընդհանուր առմամբ 19, միայն մի քանիսն են ներկայացնում իսկապես ժողովրդավարական մտադրություններ ունեցող ուժեր։ «Միայն երեքն են քիչ թե շատ ժողովրդավարամետ։ Ես նույնիսկ չէի ասի՝ եվրոպամետ»,- հավելեց Աբրահամյանը։
Օտարերկրյա միջամտության վերաբերյալ աճող մտահոգությունների պայմաններում Բրյուսելը մեծացրել է աջակցությունը ժողովրդավարական դիմակայունությանը։ «Հայաստանում նորաստեղծ գործընկերային առաքելությունը, ընտրություններից անմիջապես առաջ ընդունված աննախադեպ բանաձևը և Եվրոպական քաղաքական համայնքի խոշոր գագաթնաժողովը հստակ ազդանշան են, որ Հայաստանը դարձել է ԵՄ առաջնահերթություններից մեկը այս տարածաշրջանում»,- ասաց Չեխիայի ներկայացուցիչ, արտաքին քաղաքականությամբ, հիբրիդային սպառնալիքներով և կիբեռանվտանգությամբ զբաղվող Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր Մարկետա Գրեգորովան։
Պրահայի Քաղաքացիական հասարակության կենտրոն
