Մեծահարգ Տիար ԼԱԶԱՐ ԷԼՈՒՆԴՈՒ ԱՍՈՄՈ
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության կենտրոն
Տնօրեն
Հարգելի Պարոն Ասոմո,
Սույն նամակով ցանկանում ենք Ձեր ուշադրությունը հրավիրել Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) տարածաշրջանում հայկական մշակութային և կրոնական ժառանգության պահպանության հետ կապված լուրջ և անհետաձգելի խնդրի վրա։
2023թ. սեպտեմբերից հետո, երբ երկրամասի ողջ բնակչությունը ենթարկվեց բռնի տեղահանության, Ադրբեջանի իշխանություններն իրականացնում են հայկական հետքն իսպառ վերացնելու քաղաքականություն, որի արդյունքում լիովին կամ մասնակիորեն կործանվել, քանդվել ու կերպարանափոխվել են տասնյակ եկեղեցիներ, սրբավայրեր, գերեզմանատներ, պատմաճարտարապետական այլ հուշարձաններ, որոնց մեծ մասն ունի դարերի պատմություն:
Վերջերս հրապարակված վստահելի տեղեկությունների համաձայն՝ հիմնահատակ ավերվել են Ստեփանակերտի Սուրբ Հակոբ եկեղեցին և գլխավոր սրբավայրը՝ Աստվածամոր Սուրբ Հովանի Մայր Տաճարը:
Այս հուշարձանները հանդիսանում են տարածաշրջանի բնիկ բնակչության՝ հայ ժողովրդի մշակութային և կրոնական ինքնության անբաժանելի մասը, ինչպես նաև մարդկության համընդհանուր մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչ։ Դրանց դիտավորյալ վնասումը կամ ոչնչացումը հակասում է մշակութային ժառանգության պաշտպանության վերաբերյալ միջազգային իրավական պարտավորություններին, այդ թվում՝ համապատասխան միջազգային կոնվենցիաների դրույթներին։
Վերոնշյալի լույսի ներքո՝ խնդրում ենք ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին.
• Գնահատել առկա իրավիճակը և նախաձեռնել անկախ միջազգային փաստահավաք առաքելություն Արցախում՝ մշակութային ժառանգության նկատմամբ իրականացված գործողությունները փաստագրելու նպատակով։
• Կիրառել համապատասխան միջազգային մեխանիզմներ՝ վտանգված մշակութային և կրոնական հուշարձանների պաշտպանության և պահպանության համար։
• Դիտարկել կանխարգելիչ և մշտադիտարկման միջոցառումների իրականացում՝ նման դեպքերի կրկնությունը կանխելու նպատակով։
Մշակութային ժառանգության ոչնչացումը համամարդկային արժեքների լուրջ խախտում է և վտանգում է ժողովուրդների պատմական հիշողության պահպանությունը։
Սպասում ենք Ձեր արձագանքին և հնարավոր քայլերին։
Հարգանքով՝
«Ամարաս» կենտրոնի նախաձեռնող խումբ
Ապրիլ 27, 2026
