ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԱՆԿԱԽ ԱՄՍԱԳԻՐ
ՀՐԱՏԱՐԱԿՎՈՒՄ Է 1999թ. ՊՐԱՀԱՅՈՒՄ
26 սեպտեմբերի, 2018
Կյանքը գնում է, ՕՐԵՐՆ են մնում     Život běží, DNY zůstávají.     Life passes, DAYS remain     Жизнь проходит, ДНИ остаются

Al Jazeera-ն փորձել է բացահայտել հայերի` շախմատամոլության գաղտնիքը

25 մարտի, 2013 | 19:30

ԵՐԵՎԱՆ.- Հայաստանի շախմատի հավաքականի և հայ գրոսմայստերների պարբերական հաղթանակները միջազգային մրցաշարերում մշտապես հարուցել են միջազգային հեղինակավոր լրատվամիջոցների հետաքրքրությունը` պարզելու, թե որն է հայկական շախմատի գաղտնիքը: «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ` այս անգամ հայկական շախմատին է անդրադարձել արաբական Al Jazeera հեռուստաալիքը:

«Հայաստանը միակ երկիրն է աշխարհում, ուր շախմատի դասերը ընդգրկված են պարտադիր կրթական ծրագրում, և այս նախաձեռնությունը լիովին արդարացրել է իրեն. ընդամենը երեք միլիոն բնակչություն ունեցող կովկասյան այս երկիրը շախմատային գերտերություն է: Հայաստանն ավելի քան 30 գրոսմայստեր է տվել, Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականը հաղթել է 2006, 2008 և 2012 թվականների Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադաներում»,- պատում է Al Jazeera-ն` ընդգծելով Լեւոն Արոնյանի` ՖԻԴԵ լավագույն եռյակում ընդգրկված լինելու հանգամանքը: 

Հայաստանի կառավարությունն ավելի քան 3 միլիոն դոլար է տրամադրել Հայաստանի բոլոր դպրոցներում շախմատը, որպես պարտադիր դասվանդման առարկա, ընդգրկելու ծրագրի համար: Հատկացված բյուջեի զգալի մասն ուղղվել է շախմատի մարզիչների վերապատրաստման և լավ ուսուցիչներ պատրաստելու համար: Միաժամանակ` ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանը նշել է, որ առաջիկա տարիներին ավելի շատ գումար կհատկացվի: «Ծրագրի նպատակը ոչ միայն նոր չեմպիոններ պատրաստելն է, այլ լավ հասարակություն դաստիարակելը և երիտասարդ սերնդի մոտ ստեղծագործական մտածողություն խթանելը: Շախմատը զարգացնում է բազմակողմանի կարողություններ` առաջնորդելու, որոշումներ կայացնելու, ռազմավարական պլանավորման հմտություններ, տրամաբանական մտածողություն և պատասխանատվության զգացում: Աշխարհի ապագան կախված է այնպիսի ստեղծագործ առաջնորդներից, ովքեր կարողանում են ճիշտ որոշումներ կայացնել և պատասխանատվություն կրել սխալ որոշումների համար», – ասել է Աշոտյանը: 

Անցյալ տարվանից Հայաստանի հոգեբանների մի խումբ` Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի նախագահության անդամ, հոգեբան Ռուբեն Աղուզումցյանի գլխավորությամբ, ուսումնասիրում է շախմատի ազդեցությունը երիտասարդների մտածողության վրա: Ուսումնասիրության նախնական արդյունքները ցույց են տվել, որ շախմատին լավ տիրապետող երեխաները որոշակի անձնական հատկանիշներ են դրսևորում` անհատականության, ստեղծագործական մտածողության, արագ արձագանքելու և համեմատական վերլուծական կարողություններ: Աղուզումցյանը ընդգծել է, որ շախմատը բարելավում է երեխաների հաղորդակցման հմտությունները և զարգացնում մտավոր կարողությունները:

«Ես շատ եմ սիրում շախմատի դասերը: Իմ պապիկն է ինձ շախմատ խաղալ սովորեցրել, բայց հիմա, երբ մենք դպրոցում էլ ենք անցնում այն, ես նրանից ավելի լավ եմ խաղում»,- ասել է յոթամյա Սյուզի Հունանյանը` ավելացնելով, որ երբ մեծանա, իր  կուռքի` Լևոն Արոնյանի նման շախմատի չեմպիոն է դառնալու: 

«Շախմատը լավ ազդցություն է ունենում երեխաների` նաև մյուս առարկաները տիրապետելու և յուրացնելու վրա: Երեխաները սովորում են մտածել և ավելի ինքնավստահ են դառնում»,- հայտնում է Եղիշե Չարենցի անվան դպրոցի ուսուցչուհի Ռուզաննա Փութանյանը:

Շախմատը կրթական ծրագրերում ընդգրկելու հայաստանյան հաջող փորձը օրինակ է ծառայել նաև այլ երկրների համար` մասնավորապես Հունգարիան պատրաստվում է այս տարի շախմատը ներդնել տարրական դպրոցների ազգային կրթական ծրագրում: Մոլդովան, Ուկրաինան և Իսպանիան ևս հետաքրքրվածություն են ցուցաբերել նմանատիպ ծրագիր իրականացնելու մեջ: Մեծ Բրիտանիայի, ԱՄՆ-ի, Շվեյցարիայի, Հնդկաստանի, Ռուսաստանի և Կուբայի դպրոցներում արդեն շախմատի ժամեր են առանձնացվել, սակայն դա դեռևս ամրագրված չէ համազգային օրենսդրությամբ:

Al Jazeera-ն նաև անդրադարձել է շախմատի նկատմամբ հայերի ունեցած հատուկ վերաբերմունքին և այս խաղի նշանակությանը հայկական մշակույթում. «Արևոտ օրերին Երևանի զբոսայգիները լցված են շախմատ խաղացող մարդկանցով»: Երևանի շախմատի տունը ևս վկայությունն է երկրում առկա շախմատային տենդի, ուր ամեն օր տասնյակ շախմատիստներ, երիտասարդներ և ծերեր, երկար ժամեր են անցկացնում շախմատի տախտակի առջև: «Հայերը միշտ էլ սովոր են եղել խնդիրներ լուծելուն, քանզի մենք միշտ խնդիրներ ենք ունեցել: Հաճախ դա ոչ թե լավ կամ վատ ապրելու հարց է եղել, այլ լինել- չլինելու: Իսկ շախմատը խնդիրեր է լուծում խաղատախտակի վրա: Ուստի պատահականություն չէ, որ մեր երկիրն այսքան լավ է շախմատից», – նշել է Աղուզումցյանը:

Երկրում տիրող շախմատային այս տենդից և հատուկ վերաբերմունքից անխոս անմասն չէին կարող մնալ նաև հայ շախմատիստները: «Շախմատի լավ կողմերից մեկն այն է, որ գումարի մասին չես անհանգստանում: Չնայած մենք կորպորատիվ հովանավորներ ենք ունենում որոշ իրադարձությունների համար, սակայն պետությունն է հինականում աջակցում և օգնում մեզ»,- նշել է Տիգրան Պետրոսյանը: 29-ամյա գրոսմայստերը կիսվել է նաև, որ շախմատիստ լինելը Հայաստանում նշանակալի կարգավիճակ է ապահովում. «Փողոցում զբոսնելիս մարդիկ ողջունում են ինձ, անգամ ուղեկցում մինչև տուն, բացի դրանից, ես բազմաթիվ նամակներ եմ ստանում իմ երկրպագուներից: Ես երջանիկ եմ, որ շախմատիստ եմ այս երկրում»:

Գագիկ Հովհաննիսյանի հեղինակային «Շախմատ-64» հեռուստածրագիրը եթերում է դեռևս 1972 թվականից և մեծ մասսայականություն է վայելում հեռուստադիտողի շրջանում: Նշվում է, որ այս տարվա սկզբին ՀՀ կառավարությունը ներկայացրել է մեկ այլ ծրագիր` «Շախմատի աշխարհը»` երիտասարդներին այս սպորտաձևի մեջ ներգրավվելու համար:

Նշվում է, որ շախմատը դարձել է երկրի գլխավոր սպորտաձևը և ընդօրինակման առարկա: «Հիանալի կլինի, որ մեր ֆուտբոլի հավաքականը նույնքան պատրաստված և ուժեղ լինի, որքան շախմատի հավաքականը»- հեռուստաալիքը մեջբերում է ՀՀ քաղաքացի Խաչատրյանի խոսքերը:

 

Orer.eu

 


Առնչվող նյութեր
1. Շախմատի համաշխարհային ֆեդերացիայի (ՖԻԴԵ) նախագահի թեկնածու Արկադի Դվորկովիչին ընդունել է Հայաստանի նախագահը
2. Լևոն Արոնյանը ՖԻԴԵ-ի 4-րդ “Գրան Պրի”-ի հաղթողն է, բայց թայ-բրեյքում զիջեց առաջատարի դիրքը
3. Մանուել Պետրոսյանը՝ շախմատի Մ 20 տարեկանների աշխարհի փոխչեմպիոն
4. Աննա Սարգսյանը՝ Կատալոնիայի Արարատ միության շախմատի մրցաշարի հաղթող
5. Լևոն Արոնյանն ու Արիանա Կաոլին պսակվեցին Սաղմոսավանքում
6. Լևոն Արոնյանն աշխարհի գավաթի կրկնակի հաղթող
7. Սոնա Ասատրյանը` շախմատի Եվրոպայի չեմպիոն
8. 7-ամյա Արեն Էմրիկյանը դարձել է մինչև 8 տարեկանների շախմատի աշխարհի չեմպիոն
9. Լևոն Արոնյանը դարձավ Grand Chess Tour-ի 4-րդ փուլի հաղթողը
10. Լևոն Արոնյանը դարձավ Սենթ Լուիսի արագ շախմատի մրցաշարի միանձնյա հաղթողը. Նավարան հաղթեց Կասպարովին

Մեկնաբանություն

Վերջին լուրեր
1.Սարմեն Բաղդասարյանը` Քուվեյթի Պետությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան
2.Աշխարհի առաջնորդները միավորվում են երիտասարդությանը որակյալ կրթություն տրամադրելու նոր նախաձեռնության շուրջ
3.Նիկոլ Փաշինյանն ու Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը այցելել են Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում բացված «Արմենիա» խորագրով ցուցահանդես
4.Հայ-գերմանա-ֆրանսիական համատեղ միջոցառում Բեռլինում՝ նվիրված Երևանում կայանալիք Ֆրանկոֆոնիայի գագաթաժողովին
5.«Հայրենիքն սկսվում է սահմանից» ռազմահայրենասիրական ցուցահանդեսը «Նարեկացի» արվեստի միությունում
6.Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանում մասնակցել է Նելսոն Մանդելային նվիրված խաղաղության գագաթաժողովի բացմանն ու հանդես եկել ելույթով
7.Անտոնիո Գուտերեշ. Հայաստանի հետ արդյունավետ համագործակցությունն առավել կամրապնդվի և կզարգանա
8.Հայաստանում պետք է իրականացնել ոչ թե բարեգործական, այլ զարգացման ծրագրեր. Նիկոլ Փաշինյան
9.Նորվեգիա. Հայկական խաչքարի օրհնություն և օծում Կրագերո քաղաքում
10.Հայրիկ Մուրադյանի «Հայրենի երգեր» ժողովածուն ներկայացվել է Երեւանում
Դիտել բոլորը
© ORER.CZ 2003-2012, ORER.EU 2012-2018
Մեջբերումներ անելիս հղումը OՐԵՐԻՆ պարտադիր է:
Կայքի նյութերի մասնակի կամ ամբողջական հեռուստա-ռադիոընթերցումն առանց հղման արգելվում է: