ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԱՆԿԱԽ ԱՄՍԱԳԻՐ
ՀՐԱՏԱՐԱԿՎՈՒՄ Է 1999թ. ՊՐԱՀԱՅՈՒՄ
25 սեպտեմբերի, 2018
Կյանքը գնում է, ՕՐԵՐՆ են մնում     Život běží, DNY zůstávají.     Life passes, DAYS remain     Жизнь проходит, ДНИ остаются

«Հայաստանի մէջ համակարգուած ձեւով կը սպաննուի փոքր գործարարութիւն, կ՚ըսէ ամերիկացի գործարար Տէյվիտ Պէքէթ

03 սեպտեմբերի, 2015 | 11:55

«The Green Bean»“Հայաստա­նի մէջ կը գոր­ծէ այնպի­սի հա­մակարգ մը, որ ո՛չ թէ կ՚աջակ­ցի փոքր եւ մի­ջին չա­փերու գոր­ծա­րարու­թեան յա­ջողու­թեան, այլ ընդհա­կառա­կն՝ կը նպաս­տէ անոնց սնան­կութեան եւ ատոր հա­մար պայման չէ մարդկա­յին գոր­ծօ­նը կամ ոեւէ պաշ­տօ­նեայի դիր­քի չա­րաշա­հու­մը”, նման եզ­րա­կացու­թեան յան­գած է ամե­րիկա­ցի գոր­ծա­րար Տէյ­վիտ Պէ­քէթ, որ երեք տա­րի առաջ Հայաստանի մէջ փոքր գոր­ծա­րարու­թիւն հաս­տա­տած է։ Են­թա­կան «The Green Bean» սրճա­րանի հիմ­նա­դիր­նե­րէն եւ սե­փակա­նատէ­րերէն մէկն է։

«Առա­ւօտ» թեր­թի աշ­խա­տակից Նել­լի Պա­պայեանի հետ Օգոս­տոս 27ին կա­յացած հար­ցազրոյ­ցի ըն­թացքին Տէյ­վիտ Պէ­քէթ օրի­նակ­նե­րով անդրա­դար­ձած է Հան­րա­պետու­թեան տա­րած­քին գոր­ծա­րարու­թեան հա­մակար­գուած եւ հետզհե­տէ ոչնչաց­ման հար­ցին։ Ան ըսած է թէ՝ բա­ւական դիւ­րին է Հա­յաս­տա­նի մէջ գոր­ծա­րարու­թեան արձանագրումը ինչ որ միաժա­մանակ շատ դրական է եւ գայ­թակղե­ցու­ցիչ, քանի այդ հանգրուանէն ետք ի յայտ կու գան այնպի­սի խնդիր­ներ, որոնք կրնան յուսահատեցնել գոր­ծա­րարը։

Փոքր գոր­ծա­րարու­թիւնը սպան­նե­լու Ա. քայ­լը՝ պե­տական պաշ­տօ­նեանե­րուն այ­ցե­լու­թիւնը

Սրճա­րանի բաց­ման առա­ջին օրն իսկ Կա­ռավար­ման եւ Ար­տա­կարգ իրա­վիճակ­նե­րու նա­խարա­րու­թեան պաշ­տօ­նեանե­րը այ­ցե­լած են հոն ո՛չ թէ իբ­րեւ յա­ճախորդ, այլ որ­պէս ստու­գող մար­մին եւ Տէյ­վիտ Պէ­քէթի հա­մաձայն անոնք տե­սած են թէ հա­կահրդե­հային հա­մակար­գ չէ հաստատուած եւ պայ­մա­նագ­րին տակ ար­ձա­նագ­րած են 50 հա­զար դրա­մի տու­գանք։ “Նման սրճա­րան­նե­րուն հա­մար այդ գու­մա­րը քիչ չէ եւ օրուան հա­սոյ­թին քառորդը կը կազ­մէ։ Ես չեմ հասկնար թէ ին­չո՞ւ ան­մի­ջապէս կը տու­գա­նեն փո­խանակ հար­ցը շտկե­լու հա­մար ժա­մանակ տրա­մադ­րե­լու”։ Լու­սա­ւորու­թեան հա­մար ալ ու­զած են տու­գա­նել, սա­կայն հա­մապա­տաս­խան կո­ճակ­նե­րը չգտնե­լով հրա­ժարած են։

Փոքր գոր­ծա­րարու­թիւնը սպան­նե­լու Բ. քայ­լը՝ «բա­րի գա­լուստ» մաք­սա­յին ծա­ռայու­թեան մէջ

Գոր­ծա­րարը աւելի յուսահատե­ցուցիչ խնդրի հան­դի­պած է Մաք­սա­յին ծա­ռայու­թեան շէն­քին մէջ։ Ան ուղղա­կի ապ­շած է, որ այդ կեդ­րո­նէն ներս բա­ցէ ի բաց կա­շառք կը պա­հան­ջեն։ Առա­ջին ան­գամ երբ նոյն սրճա­րանի սե­փակա­նատէ­րերը – որոնցմէ մէկն ալ բա­ցի Տ. Պէ­քէթէն զուիցե­րացի Իվան Շա­նը եղած է – փոր­ձած են սուրճ նե­րածել Հա­յաս­տան իրենցմէ մաք­սա­յին որոշ գու­մար պա­հան­ջած են։ Երբ օտա­ր գոր­ծա­րար­նե­րը հե­տաքրքրուած են թէ ի՞նչի հա­մար է այդ վճա­րու­մը եւ փաս­տա­թուղթ ու­զած են, մաք­սա­տան պաշ­տօ­նեանե­րը ըսած են թէ ատի­կա «մա­ղարիչ» («ՆՅ» – (ռու­սե­րէն) – Ըն­ծայ որ կու տայ յա­ջող առեւ­տուր ընո­ղը, նոր զգեստ հագ­նո­ղը կամ ու­րախ լուր ստա­ցողը) է։ “Մենք ըսինք թէ բան մըն ալ չենք վճա­րեր, եթէ օրէն­քով նա­խատե­սուած չէ։ Չվճա­րեցինք եւ մեր սուրճը դի­տաւո­րեալ կեր­պով երեք շա­բաթ պա­հեցին մաք­սա­տան մէջ։ Իսկ որ­պէսզի մաք­սա­յին օրէն­քի 87րդ յօ­դուա­ծին հա­մաձայն սուրճը նե­րածուի մենք բա­ւական եր­կար ժա­մանակ պայ­քար մղե­ցինք։ Խնդիրն այն է որ Հա­յաս­տա­նի մաք­սա­տու­նը չի վստա­հիր եւ­րո­պական նշա­նաւոր ըն­կե­րու­թիւննե­րու տրա­մադ­րած փաս­տա­թուղթե­րուն ու գի­ներուն եւ ի՛նք իր մաք­սա­զեր­ծումի գի­նը կը սահ­մա­նէ, ինչ որ անըն­դունե­լի է, նկա­տի ու­նե­նալով որ Հա­յաս­տան բո­լոր կող­մե­րէ փակ սահ­մաններ ու­նի, իսկ ատի­կա պատ­ճառ կը դառ­նայ որ տա­րածաշրջա­նի բաղ­դատմամբ գի­ները 20-25 տո­կոս աւե­լի սուղ ըլ­լան։ Աւե­լի՛ն, ալ աւե­լի բարձր գին կը վճա­րէ սպա­ռողը”։ Տէյ­վիտ Պէ­քէթ անըն­դունե­լի կը նկա­տէ նաեւ մաք­սա­յինի հետ աշ­խա­տելու միջ­նորդ ան­ձին դրոյ­թը, ըսե­լով թէ՝ ին­չո՞ւ պէտք է գոր­ծա­րարին պար­տադրել որ ան­պայման օգ­տուի այդ միջ­նորդ ան­ձին վճա­րովի ծա­ռայու­թե­նէն, երբ ան­դին գոր­ծա­րարը կրնայ ինք ընել այդ աշ­խա­տան­քը

Փոքր գոր­ծա­րարու­թիւնը սպան­նե­լու Գ. քայ­լը՝ առող­ջա­պահա­կան պե­տական տես­չութեան մար­միննե­րու այ­ցե­լու­թիւնը

Ստու­գող յա­ջորդ մար­մի­նը կամ ըստ Տէյ­վիտ Պէ­քէթի՝ փոքր գոր­ծա­րարու­թեան վրայ «յար­ձա­կողը» առող­ջա­պահա­կան պե­տական տես­չութեան մար­միննե­րու այ­ցե­լու­թիւնն է, որոնք խո­հարար­նե­րու հան­դերձա­րանին՝ խո­հանո­ցին մօտ ըլ­լա­լը պատ­ճա­ռաբա­նելով 300 հա­զար դրամ տու­գանք նշա­նակած են, ինչ որ փոքր գոր­ծա­րարու­թեան հա­մար յատ­կանշա­կան գու­մար մըն է։ “Ես չեմ հասկնար թէ ին­չո՞ւ Հա­յաս­տա­նի մէջ նա­խազ­գուշաց­ման կա­ռոյ­ցը չի գոր­ծեր։ Նախ պէտք է նա­խազ­գուշաց­նեն, ապա միայն հար­ցի չշտկուելու պա­րագա­յին պէտք է տու­գա­նեն”, կը կրկնէ գոր­ծա­րարը։

 

Հա­յաս­տա­նի մէջ կը գոր­ծէ փոքր գոր­ծա­րարու­թիւնը պատ­ժե­լու կա­ռոյ­ցը

 

Տ. Պէ­քէթ կ՚ըսէ թէ Ամե­րիկա­յի Միացեալ Նա­հանգնե­րու մէջ կը գոր­ծէ փոքր գոր­ծա­րար­նե­րու ըն­կե­րակ­ցութիւն մը որ կը գան­ձատրուի եւ կը կա­ռավա­րուի պե­տու­թեան կող­մէ, որով­հե­տեւ պե­տու­թիւնը շա­հագրգռուած է փոքր եւ մի­ջին գոր­ծա­րարու­թեան զար­գացման հար­ցով, ինչ որ կը նշա­նակէ տնտե­սու­թեան զար­գա­ցում։ Այդ ըն­կե­րակ­ցութիւ­նը անվճար խոր­հուրդներ եւ տե­ղեկու­թիւններ կը փո­խան­ցէ սկսնակ գոր­ծա­րար­նե­րուն, որ­պէսզի անոնք ճիշդ ձե­ւով աշ­խա­տին։ “Ին­չո՞ւ Հա­յաս­տա­նի մէջ նման բան չկայ, որ­պէսզի իբ­րեւ օտա­ր ներդնող ես ալ կա­րենամ օգ­տուիլ այդ ծա­ռայու­թե­նէն”, հարց կու տայ ամե­րիկա­ցի գոր­ծա­րարը, աւելցնե­լով, թէ իրենք կ՚ու­զեն հե­տեւիլ օրէնքնե­րուն, բայց երբ կը տես­նեն որ Հա­յաս­տա­նի մէջ ամէ­նուր հաս­տա­տուած է ո՛չ թէ աջակ­ցե­լու, այլ՝ պատ­ժե­լու դրոյ­թը, այն ատեն կը յուսալքուին։ Իսկ այդ կա­ցու­թիւնը ինքնին ար­դէն հող կը պատ­րաստէ կա­շառա­կերու­թեան հա­մար։

Փոքր գոր­ծա­րարու­թիւնը սպան­նե­լու Դ. քայ­լը՝ «caisses enregistreuse»նե­րը

Ամե­րիկա­ցի գոր­ծա­րարը շատ զար­մա­ցու­ցած է «caisses enre­gistreuse»նե­րու պարտադրուած դրութիւնը. ասոնք շատ սուղ են ու նաեւ միայն մէ՛կ ըն­կե­րու­թեան մե­նաշ­նորհն են։ Ան կ՚ըսէ թէ՝ “կա­ռավա­րու­թիւնը այդ սար­քե­րով ուղղա­կի «կը մի­ջամ­տէ» քու գոր­ծիդ եւ նկա­տի ու­նե­նալով որ Հա­յաս­տա­նի մէջ գոր­ծա­րարու­թիւնը սերտ կա­պեր ու­նի քա­ղաքա­կան հա­մակար­գին հետ, ու­րեմն շա­տեր գի­տեն թէ ո՛վ ի՛նչ գործ կ՚ընէ, ի՛նչ տե­սակի եւ ի՛նչ քա­նակով ապ­րանք կը վա­ճառէ, իսկ հար­կա­յին հա­մակարգն ալ կը վե­րահսկէ այդ բո­լորին։ Ար­դիւնքը կ՚ըլ­լայ այն որ յա­ջորդ օրը քու մրցա­կիցը տե­ղեկա­նալով գոր­ծիդ գաղտնիք­նե­րուն, զա­նոնք ի նպաստ իրեն կ՚օգ­տա­գոր­ծէ”։ Իսկ եթէ պա­տահի որ այդ գոր­ծիքնե­րը խան­գա­րուին կամ անոնց ելեկտրա­կան հո­սան­քը խզուի, այդ պա­րագա­յին գոր­ծա­րարը իրա­ւունք չու­նի շա­րու­նա­կելու իր աշ­խա­տան­քը, որով­հե­տեւ հա­կառակ պա­րագա­յին կը տու­գա­նուի։ “Այդ գոր­ծիքնե­րու սպա­սարկման միայն մէ՛կ ըն­կե­րու­թիւն կայ որ ան ալ մին­չեւ ժա­մը 17ը կ՚աշ­խա­տի, ու­րեմն եթէ ան­կէ վերջ խան­գա­րում յա­ռաջա­նայ, այ­լեւս ան­կա­րելի է սպա­սար­կել յա­ճախոր­դին”, կ՚ը­սէ Տ. Պէ­քէթ։

Միւս կող­մէ հար­կա­յին պաշ­տօ­նեանե­րը իրե՛նց գոր­ծը գոր­ծա­րարի ու­սին դնե­լով ամէն շա­բաթ հա­շիւ-ապ­րանքա­գիր կը պա­հան­ջեն, թէ՝ ուրկէ՞ ձեռք բե­ր­ուած է այդ ապ­րանքը, իսկ այդ գծով հա­րիւ­րա­ւոր կտրօն­նե­րու կնքումն ու ստո­րագ­րումը ժա­մա­նա­կի մսխում է եւ եթէ պա­տահի որ մէ՛կ կտրօն իսկ մոռցուի, այն ատեն հար­կա­յինի պաշ­տօ­նեան կրնայ այդ պատ­րուակով տու­գա­նել, ըսե­լով թէ դի­տաւո­րեալ թաքցուած է ապ­րանքին գի­նը։ “Մենք ամէն ամիս յա­ւելեալ 1.000 տո­լար կը ծախ­սենք վար­ձատրե­լով հա­շուա­պահա­կան ըն­կե­րու­թիւն մը՝ խու­սա­փելու հա­մար հար­կա­յին ծա­ռայու­թե­ան հետ հարցերէ։ Ես մի­ջին հա­շուով 20 առ հա­րիւ­րէ աւե­լի կը ծախ­սեմ այն ապ­րանքին հա­մար որ ձեռք ձգած եմ ո՛չ թէ ուղղա­կի գիւ­ղա­ցիէն, այլ ու­րիշ մա­տակա­րարող­նե­րէ, պար­զա­պէս այն պատ­ճա­ռով որ պար­տա­ւոր եմ «caisses enregistreuse»նե­րու կտրօն տրա­մադ­րել առու­ծա­խերուս հա­մար”, կ՚ընդգծէ ամե­րիկա­ցի գոր­ծա­րարը։

Փոքր գոր­ծա­րարու­թիւնը սպան­նե­լու Ե. քայ­լը՝ եկամ­տա­յին հար­կե­րը

Տ. Պէ­քէթի կար­ծի­քով եկամ­տա­յին հար­կը գոր­ծա­րարի ու­սին դնե­լը եւս սխալ մե­թոտ մըն է։ “Մենք կը փա­փաքէինք աւե­լի բարձր աշ­խա­տավարձ տալ եւ աւե­լի շատ աշ­խա­տատե­ղիներ բա­նալ, սա­կայն եկամ­տա­յին հար­կի պատ­ճա­ռով չենք կրնար ընել։ Իսկ եթէ ցած է աշ­խա­տավար­ձը այդ պա­րագա­յին հար­կա­յինի պաշ­տօ­նեան կրնայ կաս­կա­ծիլ եւ ստու­գումներ ընել”, կ՚ըսէ գոր­ծա­րարը։

Ազ­նիւ գոր­ծա­րարու­թիւնը Հա­յաս­տա­նի մէջ սուղ հա­ճոյք մըն է եւ մեծ գլխու ցաւ

“Հա­յաս­տա­նը փոքր եր­կիր մըն է ուր փոքր գոր­ծա­րարու­թեան հա­մար կա­րելի է դիւ­րին փո­փոխու­թիւններ ընել, պայ­մա­նաւ որ քա­ղաքա­կան կամք գո­յու­թիւն ու­նե­նայ։ Պէտք է այդ մար­զէն ներս բա­րեփո­խումներ կա­տարել եւ առողջ մի­ջավայր ստեղ­ծել գոր­ծա­րար­նե­րու հա­մար, որ­պէսզի վեր­ջիններս պար­տա­ւոր չըլ­լան ստուերի մէջ աշ­խա­տելու։ Ազ­նիւ, մա­քուր գոր­ծա­րարու­թիւնը մե­զի հա­մար սկզբունք է, բայց իրա­կանու­թեան մէջ անի­կա Հա­յաս­տա­նի մէջ սուղ հա­ճոյք մըն է եւ մեծ գլխու ցաւ”, կ՚եզ­րա­փակէ Տ. Պէքէթ։ ■

 

 

«Նոր Յառաջ» երկօրեայի Սեպտեմբեր 3ի թիւին

Առնչվող նյութեր
1. Հայաստանի անկախության 27-ամյակին նվիրված միջոցառում Լիոնում
2. Ին՞չ եփել այսօր՝ քաղաքական կաթսայում. հայացք Երեւանից
3. Սա մեզ կանգնեցնելու խղճուկ փորձ է, բայց չենք ընկճվելու. ՀՔԾ պետը՝ հրապարակված ձայնագրության մասին
4. ԻՆՍՏԻՏՈՒՑԻՈՆԱԼ ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐԻ ՄԻՈՒԹՅԱՆԸ (ՀՀՄ)
5. Արա Բաբլոյանը Հայաստանի նախագահի ու վարչապետի հետ քննարկել է ներքաղաքական վիճակը
6. Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի առաջին այցը Հայաստան
7. Հիմնադրվել է «Սասնա Ծռեր» կուսակցությունը
8. Միլան Շտյեխ. Չեխիան միշտ պատրաստ է երկխոսության մեջ լինել Հայաստանի հետ
9. Անընդունելին եւ ընդունելին՝ քարոզչական պատերազմին մէջ. Րաֆֆի Տուտագլեան
10. Խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններից առաջ՝ սահմանադրական փոփոխություններ եւ անցումային արդարադատության մարմիններ. ասել է Ն. Փաշինյանը հանրահավաքում

Մեկնաբանություն

Վերջին լուրեր
1.Սարմեն Բաղդասարյանը` Քուվեյթի Պետությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան
2.Աշխարհի առաջնորդները միավորվում են երիտասարդությանը որակյալ կրթություն տրամադրելու նոր նախաձեռնության շուրջ
3.Նիկոլ Փաշինյանն ու Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը այցելել են Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում բացված «Արմենիա» խորագրով ցուցահանդես
4.Հայ-գերմանա-ֆրանսիական համատեղ միջոցառում Բեռլինում՝ նվիրված Երևանում կայանալիք Ֆրանկոֆոնիայի գագաթաժողովին
5.«Հայրենիքն սկսվում է սահմանից» ռազմահայրենասիրական ցուցահանդեսը «Նարեկացի» արվեստի միությունում
6.Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանում մասնակցել է Նելսոն Մանդելային նվիրված խաղաղության գագաթաժողովի բացմանն ու հանդես եկել ելույթով
7.Անտոնիո Գուտերեշ. Հայաստանի հետ արդյունավետ համագործակցությունն առավել կամրապնդվի և կզարգանա
8.Հայաստանում պետք է իրականացնել ոչ թե բարեգործական, այլ զարգացման ծրագրեր. Նիկոլ Փաշինյան
9.Նորվեգիա. Հայկական խաչքարի օրհնություն և օծում Կրագերո քաղաքում
10.Հայրիկ Մուրադյանի «Հայրենի երգեր» ժողովածուն ներկայացվել է Երեւանում
Դիտել բոլորը
© ORER.CZ 2003-2012, ORER.EU 2012-2018
Մեջբերումներ անելիս հղումը OՐԵՐԻՆ պարտադիր է:
Կայքի նյութերի մասնակի կամ ամբողջական հեռուստա-ռադիոընթերցումն առանց հղման արգելվում է: