ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԱՆԿԱԽ ԱՄՍԱԳԻՐ
ՀՐԱՏԱՐԱԿՎՈՒՄ Է 1999թ. ՊՐԱՀԱՅՈՒՄ
11 դեկտեմբերի, 2017
Կյանքը գնում է, ՕՐԵՐՆ են մնում     Život běží, DNY zůstávají.     Life passes, DAYS remain     Жизнь проходит, ДНИ остаются

Համշենահայ երիտասարդությանը սեփական արմատներին վերադառձնելու եւ ազգային պատկանելիության գիտակցությունը բարձրացնելու հարցեր

Սաիդա Օհանյան
10 հոկտեմբերի, 2017 | 10:16

 Համշենհայ երիտասարդության վերադարձման թեման իրենց հայ արմատներին և ազգային պատկանելիությանը և նրանց ինքնագիտակցության բարձրացումը դժվար է և խորը, ինչպես այլակրոն հայերի ամբողջական խնդիրներում, հատկապես իսլամացած հայերի և ազգությունը թաքցրած հայերի, որոնք արմատներով գնում են 19 դարի սկզբները, դեպի մեր ազգի ողբերգական պատմության էջերը, օսմանյան կայսրության, երիտթուրքական և քեմալական կառավարման – հայերին լիաոչնչացնելու՝ ինչպես ֆիզիկապես, այնպես էլ հոգեպես:

Հայկական արմատների գաղտնիքը 3-րդ կամ 4-րդ սերունդը եղեռնից հետո պետք է բարձրաձայնի իր նույնականության մասին: Ոչ պաշտոնական հարցումների տվյալներով Արևմտյան Հայաստանում ամեն 3-րդն իր մեկ տատիկին հայ է անվանել: Այդ փաստը թաքցված է եղել մինչ մեր օրերը, հիմա պարզ երևում է, որ նոր սերունդը փորձում է ձեռք բերել իր հայկական առանձնահատկությունը:

Ազգությունը թաքցրած հայերը իրենց նույնականությունը թաքցնելով ոչ միայն շարունակում են կառչել որոշ ժողովրդական և կրոնական սովորույթներից, այլ ձգտում են ամուսնանալ իրենց նմանների հետ: Ընդ որում այդպիսի ամուսնության եզրահանգումից  2-րդ պլան է մղվում տարիքային, դասակարգային, սոցիալական և այլ խտրականություններ: Այդ սովորությունները նրանք փորձում են պահպանել նաև Եվրոպայում, ուր գաղթել են բազմաթիվ ընտանիքներ:

Հայտնի է, որ թուրքական կառավարությունը գրանցել է իսլամացած հայերին, սահմանված համարակալման սիստեմով, որպեսզի հեշտացնի իրենց թաքուն նույնականացումը: Ցուցակներում նշվել են յուրաքանչյուր գյուղը և հայկական ցեղը, որոնք ստիպողաբար իսլամացվել են 19դ.-ի սկզբին և որոնք վերապրել են եղեռնը:

Գրող և ուսումնասիրող Հյուրե Շահին իր «Ինչպես է քաղաքականության ձուլումը ոչնչացնում լեզուները, հայերի պատմությունը և Համշենի հայերին>> գրքում, գրում է. «Աշխարհում կան ուրիշ հասարակություններ, որոնք համախմբվել են լեզվի շուրջ այլ ոչ կրոնի: Կրոնը պետք չէ շփոթել բնակչության էթնիկ կազմի ծագման հետ: Այն պնդումը, որ «հայը չպետք է լինի մուսուլման», ճիշտ չէ և չունի գիտական մոտեցում: Մենք պետք է հաղթահարենք այդ դիրքորոշումը: Անհրաժեշտ է, որ հայերը 1-ին պլան մղեն ոչ թե կրոնը, այլ յուրօրինակությունը և լեզուն»:

Հայկական հարցի որոշումը չի բերում միայն կորցրած տարածքների, զոհվածների, եղեռնի ժամանակ միլիոնավոր հայերի արտաքսման: 19-20դդ. բռնի կերպով հայերի իսլամացումը եղեռնի ևս մեկ փաստ է:

  Բայց ոչ բոլոր իսլամացած հայերն են թուրքիայում կորցրել իրենց նույնականությունը: Նրանք շարունակում են աղոթել հայերեն, շարունակելով պահպանել սերունդների կապը:

Հաշվի չառնելով, որ հայրենիքում հայերի մեծամասնությունը ստիպված է եղել փոխել իր հավատքը, վարելով թաքուն կյանք, նրանք չեն կորցրել իրենց ժողովրդական նույնականացումը – ամուր բռնվելով Արիադնայի բարակ թելից, որը վաղ թե ուշ դուրս կբերի Կենտավրոսին գետնի տակից:

Այս փաստերի հիման վրա կարելի է եզրակացնել, որ Արևմտյան Հայաստանի հայերի ձուլումը Համշենում ոչ միայն վերջացված չէ, այլ վերադարձվում են սեփական արմատներ: Այս պատճառով անհրաժեշտ է օգտագործել բոլոր հնարավորությունները, որ օգնենք համշենական եղբայրներին և քույրերին:

Դա ՄԱԿ-ի հատուկ կառույցների աշխատանքն է (անձնական շփումը Աբխազիայի և Սոչիի համշենահայերի և Արևմտյան Հայաստանի համշենահայերի միջև: Ժողովրդի կենդանի հետաքրքրությունը դեպի իր անցյալ) կապի, համացանցի, հայկական մշակութային օջախների ստեղծում և կրթություն, մասայական տեղեկատվության աշխատանքներով:

Ցավոք համշենական մասայական տեղեկատվությունը (ինչպես տպագիր, այնպես էլ էլեկտրոնային), Աբխազիայում, Ռուսաստանում, ՀՀ-ում, թուրքիայում և Արևմտյան Հայաստանում ներկայացված է քիչ քանակությամբ, հատկապես հայերեն տարբերակով, որի արդյունքն է քիչ տեղեկացված լինելը համշենահայերի և իրենց արդի խնդիրների մասին:

Բացառություն կարելի է անվանել ամենամսյա «Համշենական ձայն» ամսագիրը և համշենական առակների ռադիոհաղորդումների շարքը (խմբագիր եւ հեղինակ`Սերգեյ Վարդանյան, Երեւան) և «Համշեն» թերթը (խմբագիր՝ Արտավազդ Սարիստյան, Սուխում, Աբխազիա):

Այդ իրավիճակի ուղղումը պետք է համշենահայության համար օրակարգային դառնա:

Պատմության կեղծմամբ զբաղվել են շատերը, բայց թուրք հանցավոր վերնախավը հասցրել է այն կատարելության:

Բայց դա չի նշանակում, որ հաջողվեց ջնջել եղեռնի զոհերի հետնորդների հիշողությունները:

Փառք Աստծո դեռ կենդանի են եղեռնի զոհերի հետնորդները, որոնք պատրաստ են տրամադրել և հաստատել այդ փաստաթղթերը:

Մեր կողմից աշխատանքներ են տարվում վավերագրական փաստերի և ցուցմունքների համար, որոնք հիմք կհանդիսանան ի ցույց դնելու դրանք միջազգային դատարաններում և որոնք էլ վերջապես և անվերադառնալիորեն կդատապարտեն այդ հրեշավոր հանցանքը ընդդեմ մարդկության և կվերականգնեն մեր ժողովրդի ոտնահարված իրավունքները:

Այն ինչ թուրքերն են գործել, պլանավորված ոչնչացնել հայերին, 19դ.-ի 2-րդ կեսից մինչև 1923թ, դա բացարձակ չարիք է: Նրանք պետք է կրեն արժանի պատիժ, այն ոճրագործության համար, որ խլել են մի մեծ ժողովրդից հայրենիք և մեր նախնիների ոսկորների վրա կառուցել են քեմալական բարգավաճումը:

Բայց հեռու չէ այն օրն, երբ հայկական հարցի վերջնական լուծումը կլինի Արևմտյան Հայաստանի անկախության իրագործման փաստը, այդ թվում նաև Կիլիկիայի:

Դա կարող է դառնալ հիմնավոր մտահաղացում համշենահայ երիտասարդության վերադարձի իր հայ արմատներին և ազգային մտածելակերպի ինքնագիտակցման բարձրացման համար:

 

Սաիդա Օհանյան` լրագրող եւ ազգագրագետ,

«Համշենուհի» համշենահայերի կանանց միջազգային միության ղեկավար

 

Երեւան,

18.09.2017թ.

ՀայաստանՍփյուռք 6-րդ համաժողով

 

 

 

 


Առնչվող նյութեր
1. «Սենատ» համահայկական իրավաքաղաքական կառույց ստեղծելու գործընթացը սկսված է
2. 28 Յուլիս 1904. ­Ռուս Եւ Թուրք Սահ­մա­նա­պահ­նե­րու Միա­ցեալ Գրո­հով՝ Սպան­դի Են­թար­կո­ւե­ցաւ ­Սա­սու­նին Օգ­նու­թեան Փու­թա­ցող Հայ Ֆե­տա­յի­նե­րու «Որս­կան» Խում­բը
3. ՛՛Այլակրօն հայերն աշխարհի՛՛ թեմայով խորհրդաժողով Երեւանում
4. Համշենահայ կինոռեժիսոր Օզջան Ալպերի` Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված ֆիլմը լավագույնն է ճանաչվել Մոնրեալի փառատոնում։
5. Ցեղասպանության 101-րդ տարելիցին ընդառաջ․լույս է տեսել «Պատասխան՝ 100 տարի անց» խորագրով պատկերագիրքը

Մեկնաբանություն

Վերջին լուրեր
1.Պրահայում 794 հազար եվրոյով վաճառվել է Այվազվոսկու ,,Փոթորիկ ծովում,, կտավը
2.Արցախցի մարզիկը դարձել է աշխարհի կրկնակի չեմպիոն
3.Բեռլինի Aurora Dialogues-ի ընթացքում փորձագետները քննարկել են մերօրյա միգրացիոն ճգնաժամի լուծման ուղիները
4.Թրամբէն առաջ Էրտողան Երուսաղէմը Իսրայէլի մայրաքաղաք ճանչցած է. Փայլան
5.Գագիկ Գինոսյանի «Ողջու՜յն, տղե՛րք» գրքի շնորհանդեսը
6.Եվրոպահայերի համագումարի կոչը՝ հայ եւ վրացի հոգեւոր եւ պետական այրերին
7.«Հայերի ծառայությունը Լեհաստանի Հանրապետությանը. Գրյունվալդից մինչև Մոնտե Կասինո» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը «Նարեկացի» արվեստի միությունում
8.Սամվել Թադեւոսյանի «Հարատև կռիվ» փաստագրական ֆիլմի շնորհանդեսը
9.Սկսվել է 2018-ին Վիեննայում կայնալիք եվրոպահայերի մարզական խաղերի մասնակցության հայտերի ընդունումը
10.Վիեննայում եվրոպական երկրների Հայաստանի դեսպանները խորհրդակցություն են հրավիրել Շառլ Ազնավուրի մասնակցությամբ
Դիտել բոլորը
Ամենաշատ դիտվածները
1.Նալբանդյանը շշպռեց մեջ ընկած Մամեդյարովին.-տեսանյութ
2.Սոպրանո Անուշ Հովհաննիսյանն անցել է BBC Քարդիֆի ՚՚Աշխարհի երգիչ՚՚ մրցույթի եզրափակիչ փուլ
3.Հայ օպերային երգիչները գրավում են Քովենթ Գարդենը. 40 օրում 13 ելույթ Լոնդոնում
4.Եվրոպայի երկու չեմպիոն Պրահայում. Մամիկոն Ղարիբյանի եւ Մանուել Պետրոսյանի պատվին երկու անգամ հնչեց Հայաստանի օրհներգը -լուսանկարներ
5.Հայաստանի տիկնիկային թատրոնը հաղթեց Պրահայի միջազգային փառատոնում
6.՚՚Հաց բերողին՚՚ ազատեցին Ֆրանսիայում անախորժություններից խուսափելու համար. ֆրանսահայերի բողոքի ցույց խորհրդավոր ընթրիքի ժամին
7.Հայ բժշկուհիները օդանավում փրկեցին չինուհու կյանքը
8.Չեխիայի խորհրդարանը ճանաչեց Հայերի ցեղասպանությունը
9.Հայ մտավորականների բաց նամակը ՀՀ ոստիկանապետին. Մենք ցանկանում ենք ապրել պետությունում, որտեղ անպատիժ չմնան հովանավորյալները
10.«Միկոյանն իրադրության պատանդն էր, ինչ-որ չափով՝ ստալինյան զոհ»
© ORER.CZ 2003-2012, ORER.EU 2012-2017
Մեջբերումներ անելիս հղումը OՐԵՐԻՆ պարտադիր է:
Կայքի նյութերի մասնակի կամ ամբողջական հեռուստա-ռադիոընթերցումն առանց հղման արգելվում է: