ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԱՆԿԱԽ ԱՄՍԱԳԻՐ
ՀՐԱՏԱՐԱԿՎՈՒՄ Է 1999թ. ՊՐԱՀԱՅՈՒՄ
21 սեպտեմբերի, 2018
Կյանքը գնում է, ՕՐԵՐՆ են մնում     Život běží, DNY zůstávají.     Life passes, DAYS remain     Жизнь проходит, ДНИ остаются

Իտալիա. Մեծ կորուստ է կրել հայագիտությունը՝ վախճանվել է Գաբրիելա Ուլոհոջյանը

06 դեկտեմբերի, 2016 | 17:02

Ինչպես հայտնում է Փարիզի մեր գործընկեր ,,Նոր Յառաջ,, օրաթերթը, նոյեմբերի 28-ին 82 տարեկան հասակում երկար հիվանդությունից հետո վախճանվել է հայտնի  պատմաբան, բանասեր ու հայագետ Գաբրիելլա Ուլոհոջյանը։ Ստորեւ ներկայացնում ենք ոչ միայն ,,Նոր Յառաջի,, մահախոսականը, այլեւ 2001 թվականին Սանկտ-Պետրեբուրգի համալսարանում տեղի ունեցած Քրիստոնեության 1700-ամյակին նվիրված գիտաժողովում ՕՐԵՐ-ի կողմից արված բացառիկ լուսանկարները, ուր ի թիվս այլոց,  փայլուն ելույթ ունեցավ պրոֆեսոր Գաբրելլա Ուլոհոջյանը։ 

Նրա ելույթը նվիրված էր Երեմիա Քյումուրճյանի 1691 թվականին Պոլսում ստեղծած քարտեզի՝ Արցախի հատվածի ՝ Գանձասարի կաթողիկոսության թեմերին։

gabriella-ulohojian

,,Նոր Յառաջ,,. Երկուշաբթի, Նոյեմբեր 28-ին, 82 տարեկանին՝ յետ երակարատեւ հիւանդութեան իր մահկանացուն կնքած է վաստակաւոր պատմաբան, բանասէր եւ հայագէտ Կապրիելլա Ուլուհոճեան:
Ան 1973-էն 2004 դասաւանդած է Պոլոնիայի (Իտալիա) համալսարանին մէջ: 1973-ին, ծանօթ լեզուաբան Լուիճի Հեյլմանի փափաքով՝ նշեալ համալսարանին մէջ հայկական ուսմանց ամպիոն մը ստեղծուած է, ուր սկսած է դասաւանդել Կապրիելլա Ուլուհոճեան եւ որու ղեկավարութիւնն ալ ստանձնած է 1982-էն: Այս մէկը, իտալական համալսարանի մը մէջ հայկական ուսմանց առաջին ամպիոնն էր: Նախ ղեկավարած է լեզուագիտութեան, ապա միջնադարեան պատմութեան բաժինները: Այդ տարիներու ընթացքին, ան յաջողած է ամրապնդել նշեալ համալսարանին մէջ Հայոց լեզուի ուսումնասիրութեան մակարդակը, իր ջանքերով հիմնուած է համապատասխան գրադարան:
Երկար տասնամեակներու ընթացքին՝ դասախօսի եւ հետազօտողի իր գործունէութեամբ հայագիտուհին տիրացած է համաշխարհային համբաւի, հրատարակելով եւ ստորագրելով հարիւրեակ մը գիրքեր եւ յօդուածներ: Ողբացեալը հասցուցած է մեծ թիւով մասնագէտներ, որոնք այսօր կը գործեն Իտալիա եւ այլուր:
Կապրիելլա Ուլուհոճեան ծնած է Արեւմտեան Հայաստանէն մազապուրծ հայ գաղթական ընտանիքի մը երդիքին տակ: Շրջանաւարտ եղած է Միլանոյի Կաթոլիկ համալսարանի դասական բանասիրութեան բաժնէն եւ խորացած է յունա-լատինական մասնագիտութեան մէջ: Այդ տարիներու մեծ հայագէտ Ճանգարլօ Պոլոնիեզի ղեկավարութեամբ ուսումնասիրած է յունական դպրոցի երկերը, մասնաւորապէս բիւզանդացի բանաստեղծ Ժորժ Փիսիտեսի «Վեցօրեայ»-ի հայերէն թարգմանութիւնը` զայն համեմատելով յունարէն բնագրին հետ: Այդ երկը դարձած է Կապրիելլա Ուլուհոճեանի աւարտաճառի նիւթը, զոր ան փայլուն կերպով պաշտպանած է 1958-ին եւ ստացած՝ դոկտորի գիտական աստիճան: 1979-1980-ին գացած է Հայաստան եւ յաճախած՝ Երեւանի պետական համալսարան, ուսանած է գրաբար, արեւելահայերէն, հայ հին եւ ժամանակակից գրականութիւն:

Միեւնոյն ժամանակ առանձին հետազօտութիւններ կատարած է «Մաշտոց» Մատենադարանին մէջ` ուսումնասիրելով Բարսեղ Կեսարացիի «Գիրք Հարցողաց»-ի հայերէն թարգմանութեան ձեռագրերը:

Յետագային, ան այդ երկը պատրաստած է գիտահամեմատական հրատարակութեան համար, ինչ որ դարձած է իր ամենէն ծանօթ գործերէն մէկը:
1979-1989 ժամանակաշրջանին Ուլուհոճեան գործակցած է Միլանոյի Հայ ուսումնասիրութեան եւ վաւերագրումի կեդրոնին հետ, որու ընթացքին երկու անգամ մասնակցած է կեդրոնի կազմակերպած գիտարշաւներուն, մեկնած է Իրան եւ կատարած՝ հետազօտական աշխատանքներ: Գիտարշաւի ժամանակ ուսումնասիրած է հայերէն վիմագիր արձանագրութիւնները եւ որպէս արդիւնք հրատարակած է մենագրութիւն մը նուիրուած՝ Ս. Ստեփանոս Նախավկայ վանքի արձանագրութիւններու հաւաքածոյին:

gabriella-ulohojian2
Կ. Ուլուհոճեան դարձած է Հայ ճարտարապետական վաւերագրերու շարքի խմբագրութեան, միջազգային եւ իտալական բազմաթիւ ընկերակցութիւններու, Հայկական հետազօտութիւններու միջազգային ընկերակցութեան անդամ եւ մասնակցած է Պօ-Արաքս ընկերութեան հիմնադրման: 1991-էն անդամ էր Revue des Etudes Arméniennes-ի գիտական խորհուրդի:

Գիտական գործունէութեան զուգահեռ՝ մեծ աւանդ ունեցած է Պոլոնիայի եւ Երեւանի պետական համալսարաններու միջեւ դասախօսներու փոխանակման եւ ծրագրերու համակարգման ոլորտին մէջ:

Իր ջանքերով՝ Թորինոյի եւ Վենետիկի մէջ կազմակերպուած են հայագիտական ցուցահանդէսներ, գիտաժողովներ:
2009-ին լոյս տեսած եւ 2015-ին վերհրատարակուած իր «Հայերը» հատորը Նոյեմբեր 5-ին արժանացաւ Մոտենայի «Ալեսանտրօ Թասոնի» մրցանակին:
Յուղարկաւորութիւնը կատարուեցաւ Դեկտեմբեր 1-ին, Փարմայի տաճարին մէջ:

,,ՕՐԵՐ,,-ը ցավակցում է մեծանուն հայագետի հարազատներին ու բարեկամներին։  

Սանկտ-Պետերբուրգի գիտաժողովի մի խումբ մասնակիցներով

Սանկտ-Պետերբուրգի գիտաժողովի մի խումբ մասնակիցներով, մեջտեղում՝ Գաբրիելլա Ուլոհոջյանը։

Լուսանկարները՝ ՕՐԵՐ-ի


Առնչվող նյութեր
1. Հայկական տոներին նվիրված համերգ Հռոմում.
2. Իտալիա. «Նարեկացի» ժողովրդական գործիքների նվագախմբի ելույթը Սալենտոյի միջազգային 15-րդ կինոփառատոնի փակմանը
3. Դեսպան Բաղդասարյանը Հռոմի քաղաքապետին հրավիրել է Երևանի հիմնադրման 2800-ամյա հոբելյանին
4. «Լաւագոյն հայկական կրթօջախ» ` Հայ Լեզուի և Մշակոյթի Ամառնային Խտացեալ Դասընթացքին
5. Իտալիայի Հանրապետության նախագահն այցելեց Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին
6. Հայ-իտալկան միջպետական երկու փաստաթուղթ է ստորագրվել Երեւանում
7. Հայաստանի եւ Իտալիայի նախագահների ներկայությամբ բացվել է Մշակութային ժառանգության պահպանման հայ-իտալական կենտրոնը
8. Նիկոլ Փաշինյանը և Սերջիո Մատարելլան կարևորել են տարածաշրջանում կայունության ամրապնդումը
9. Իտալիայի նախագահը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում
10. Միքայել Օհանջանյանի նոր հաղթանակը Իտալիայում. գլխավոր մրցանակ Ֆլորենցիայի մրցույթում

Մեկնաբանություն

© ORER.CZ 2003-2012, ORER.EU 2012-2018
Մեջբերումներ անելիս հղումը OՐԵՐԻՆ պարտադիր է:
Կայքի նյութերի մասնակի կամ ամբողջական հեռուստա-ռադիոընթերցումն առանց հղման արգելվում է: